III. Sự Xuất Hiện Của Bách Vạn Vương Quốc
1. Thế giới phân rã thành một triệu Singapore
Nào, thông qua lịch sử Hiến pháp, ta đã học về sự ra đời của chủ nghĩa dân chủ cùng tư tưởng đằng sau nó, cũng như những khiếm khuyết của dân chủ và nguyên nhân. Từ chương này, cuối cùng cũng đến phần giải quyết.
Nhân tiện, Hikage có biết Singapore không?
"Đương nhiên là em biết rồi. Là chỗ có con sư tử biển Merlion phun nước chứ gì."
Thiếu gì cái khác để nhắc đến cơ chứ...
Singapore là một quốc gia đô thị nằm trên hòn đảo nhỏ ở mũi bán đảo Mã Lai, gần như ngay dưới đường xích đạo. Quốc gia nhỏ bé này sẽ là mô hình lý tưởng cho "Cấu tưởng Bách Vạn Vương Quốc" mà tôi sắp kể.
Singapore rất giàu có. Nó là trung tâm tài chính của châu Á sánh ngang với Tokyo, Thượng Hải, Hồng Kông, và vì sở hữu văn hóa của cả cộng đồng nói tiếng Anh lẫn tiếng Trung nên tài năng và tiền bạc từ khắp thế giới đổ về đây.
Tuy nhiên, mặt khác, ai cũng biết rằng nhân quyền ở Singapore bị hạn chế rất lớn. Chính phủ kiểm soát báo chí một cách công khai, không có tự do ngôn luận hay tự do lập hội. Luật hình sự trừng phạt người đồng tính vẫn còn tồn tại. Về mặt chính trị, tuy có quốc hội và bầu cử nhưng chế độ lại cực kỳ có lợi cho đảng cầm quyền, có thể nói gần như là chế độ độc tài. Vì thế, nơi này thường bị mỉa mai là "Bắc Triều Tiên thành công" hay "Bắc Triều Tiên tươi sáng".
Cậu có biết sự khác biệt lớn nhất giữa Bắc Triều Tiên và Singapore là gì không?
"Hả? Ơ, thì chẳng phải là kinh tế sao. Bắc Triều Tiên hình như vẫn là chủ nghĩa xã hội mà. Singapore theo tư bản chủ nghĩa, giàu có nên mới tươi sáng chứ."
Đó chỉ là chuyện râu ria thôi.
Thứ mà Singapore có còn Bắc Triều Tiên không có, đó là "Tự do rời khỏi đất nước". Thực sự chỉ một điểm này thôi đã phân định sáng tối giữa hai quốc gia. Có thể Singapore là một quốc gia độc tài chẳng kém gì Bắc Triều Tiên, thậm chí tự do tư tưởng tín ngưỡng cũng bị xâm phạm. Nhưng giả sử ta ếm bùa bắt nhà lãnh đạo Singapore chỉ được nói thật lòng, rồi hỏi ông ta thế này:
"Người ta thường nói quý quốc xâm phạm nhân quyền nghiêm trọng và không có dân chủ, ngài không định cải thiện sao?"
Ông ta sẽ mỉm cười và trả lời thật lòng rằng:
"Hạn chế nhân quyền hay chế độ độc tài, tôi tin rằng làm thế là để xây dựng một quốc gia tốt đẹp. Ai bất mãn thì cứ việc rời khỏi Singapore. Đất nước chúng tôi sẽ tiếp tục nỗ lực chỉ với những người dân đã cân nhắc thiệt hơn và phán đoán rằng Singapore là tốt."
Và thực tế, vẫn có rất nhiều người phán đoán rằng Singapore là tốt. Cái giá phải trả là hạn chế nhân quyền thì đắt đấy, nhưng dịch vụ lại tuyệt vời, thế nên người giàu và người có năng lực cứ lũ lượt kéo đến. Tóm lại, sự giàu có về kinh tế là thứ đi kèm như một kết quả của dịch vụ dành cho người dân.
Nếu người dân cứ giảm dần thì đất nước không thể tồn tại, nên chỉ cần "tự do rời khỏi đất nước" được thừa nhận, quốc gia sẽ buộc phải cung cấp dịch vụ tối đa cho người dân. Kể cả khi người dân không tham gia vào chính trị. Bởi vì nếu bất mãn với đất nước, người dân có thể biểu lộ sự bất mãn đó bằng cách gây ra thiệt hại chắc chắn nhất: "rời đi".
Hơn nữa, nếu xuất hiện một quốc gia đô thị khác có tiềm lực kinh tế và văn hóa ngang ngửa Singapore, nhưng lại thừa nhận nhiều tự do hơn, thì những người trước nay chọn sống ở Singapore sau khi "cân nhắc thiệt hơn" cũng có thể sẽ nghĩ đến chuyện di cư. Singapore vì không muốn bị di cư cũng có thể sẽ phải suy nghĩ lại về những hạn chế tự do.
Nếu có nhiều quốc gia đô thị như thế cùng tồn tại, họ sẽ cạnh tranh nhau, vắt óc suy nghĩ và nỗ lực hoàn thiện dịch vụ để giành lấy nhiều người dân hơn.
Nào, hãy đẩy tư duy này đi xa hơn nữa.
Nếu trên thế giới có thật nhiều, thật nhiều quốc gia đô thị nữa thì sao?
Nếu người dân trên toàn thế giới có thể nắm bắt đầy đủ thông tin về các quốc gia đô thị trên toàn thế giới và tìm được đất nước phù hợp với mình hơn thì sao?
Tùy theo mỗi nước mà luật pháp khác nhau, chi phí người dân phải gánh chịu khác nhau, và ân huệ được hưởng cũng khác nhau. Nếu quyền tự do rời khỏi đất nước được đảm bảo, vạn dân có thể lựa chọn đất nước thích hợp nhất với mình sau khi "cân nhắc thiệt hơn".
Người tôn sùng chủ nghĩa cộng sản cứ việc đến nước cộng sản. Nước đó chắc sẽ không có những người theo tư bản chủ nghĩa hay doanh nghiệp nên kết quả có thể sẽ nghèo đi, nhưng đó là sự lựa chọn sau khi "cân nhắc thiệt hơn" của quốc gia đó và người dân đó.
Người tuyệt đối không thể chấp nhận đồng tính luyến ái cứ việc đến nước cấm đồng tính. Nước đó sẽ không được những người ghét sự hẹp hòi ủng hộ nên kết quả có thể sẽ nghèo đi, nhưng đó là sự lựa chọn sau khi "cân nhắc thiệt hơn" của quốc gia đó và người dân đó.
***
Đến nước này, tính cần thiết của chủ nghĩa dân chủ sẽ biến mất.
"Hả? Tại sao ạ?"
Chủ nghĩa dân chủ là nền chính trị mà tất cả các thành viên, bằng chính đôi tay mình, thực hiện vì lợi ích của chính mình. Một đoạn trong bài diễn văn nổi tiếng của Abraham Lincoln, "Của dân, do dân, vì dân", đã diễn tả chính xác căn bản của chủ nghĩa dân chủ.
Nhưng, trong đó cái quan trọng nhất chỉ là "vì dân".
Chỉ cần nền chính trị được thực hiện vì người dân là quan trọng, còn người dân không nắm quyền lực cũng chẳng sao, và người thực thi quyền lực không phải là người dân cũng được.
Nói ngược lại, dù người dân có thực thi quyền lực bắt nguồn từ người dân, mà làm ăn dở tệ chẳng vì người dân chút nào, thì thà không có còn hơn đúng không?
"Kể cũng đúng thật... hay nói đúng hơn, ý Hội trưởng là nền dân chủ hiện tại đang như thế chứ gì?"
Hiểu chuyện rồi đấy, Hikage. Bõ công tôi giảng giải tràng giang đại hải nãy giờ.
Không được nhầm lẫn hay đánh đồng giữa mục đích và phương tiện.
Tất cả chúng ta đều muốn sống tập thể vì nó tiện lợi đủ đường, nhưng mặt khác cũng muốn đảm bảo tự do của bản thân nhiều nhất có thể. Đây là mục đích. Chủ nghĩa dân chủ rốt cuộc chỉ là một phương tiện. Cái phương tiện dâng hiến một phần tự do của mình cho nhà nước để đổi lấy quyền tham chính, nói toẹt ra là hạ sách của hạ sách.
"Hội trưởng nói toẹt ra luôn rồi kìa!"
Có nói bao nhiêu lần tôi cũng nói.
Thứ chúng ta thực sự cần giành lấy không phải là quyền tham gia chính trị.
Mà là "Tự do chọn quốc gia".
Nếu ai cũng có thể tự do chọn đất nước mình trực thuộc, thì dù kẻ cai trị là ai, quyền lực đó bắt nguồn từ đâu, là chế độ quý tộc hay chế độ quân chủ, thì để duy trì đất nước, họ buộc phải phụng sự người dân.
Tính cần thiết của chủ nghĩa dân chủ sẽ biến mất, và theo đó mọi khiếm khuyết của nó cũng sẽ trở thành dĩ vãng.
Chế độ dân túy──Bởi con người có thể lựa chọn dựa trên "thành quả" là quốc gia hiện hữu, nên chuyện một kẻ nghiệp dư thiếu kiến thức chuyên môn lại xen vào ngay từ giai đoạn kiến thiết để rồi gây ra thất bại là điều không thể xảy ra.
Xung đột nguyện vọng──Nếu bất mãn thì cứ việc rời khỏi đất nước là xong, nên sẽ chỉ còn lại những công dân đã chấp nhận cả ưu điểm lẫn khuyết điểm của quốc gia đó, và xung đột sẽ không bùng nổ.
Tốn thời gian──Vì bầu cử hay nghị viện đều không phải là thứ bắt buộc, nếu thấy vô dụng thì cứ dẹp bỏ đi là được.
Nếu không tìm thấy đất nước nào trong cuốn catalog khiến bản thân hài lòng, vậy thì hãy tự mình lập quốc. Nếu có đủ năng lực xứng tầm đế vương, những người tán đồng chắc chắn sẽ ùn ùn kéo đến định cư và chống đỡ đất nước cho bạn.
Cứ thế, thế giới sẽ được phân tách thành một triệu cái Singapore, và toàn thể nhân loại sẽ có thể lựa chọn đất nước tối ưu cho riêng mình──liệu viễn cảnh đó có thành hiện thực chăng?
＊
"Không, làm gì có chuyện đó chứ."
Ừ, không có đâu.
Về mặt thực tế, chuyển nhà là việc vô cùng vất vả. Thế nên dù quyền tự do chọn nước và các lựa chọn có tồn tại đầy đủ đi chăng nữa, người ta cũng chẳng thể dễ dàng đưa ra quyết định như vậy đâu.
Ý tưởng mà tôi vừa kể thực ra không phải do tôi tự nghĩ ra, mà là điều đã được giới trí thức rải rác bàn luận từ trước, gọi là "Độc tài Đô thị".
"Xin lỗi, lần đầu tiên em nghe thấy đấy. Em cứ tưởng Hội trưởng lại đang chém gió, vẽ ra cái bánh vẽ khổng lồ nào chứ."
Đúng như mặt chữ, nếu có thật nhiều đô thị theo chế độ độc tài, những phần kém hiệu quả của chế độ dân chủ sẽ bị loại bỏ, cho phép thực thi chính trị một cách táo bạo và thần tốc. Công dân nếu không hài lòng với thành phố đó thì cứ việc chuyển đi nên cũng chẳng xảy ra xung đột. Vì sợ mất dân, các đô thị sẽ phải cạnh tranh dịch vụ tối đa để đảm bảo dân số, kết quả là nơi nào cũng sẽ trở thành thành phố hiệu quả và đáng sống. Đại khái câu chuyện là vậy, nhưng đây chủ yếu là học thuyết liên quan đến hành chính địa phương thôi. Còn chuyện nói thế giới sẽ phân tách thành một triệu vương quốc thì chắc tôi là người đầu tiên đấy.
"Không phải 'chắc là' đâu, mà chắc chắn chỉ có mỗi Hội trưởng nghĩ thế thôi!"
Thực tế thì thể chế chính trị của các chính quyền địa phương tại Nhật Bản cũng có phần nào đó gần với chế độ độc tài. Vì người đứng đầu được bầu trực tiếp nên quyền hạn rất lớn. Cậu chắc cũng nghe nhiều chuyện về việc một thành phố hay làng xã thay đổi hoàn toàn chỉ vì thay người đứng đầu rồi chứ?
Khẩu hiệu phân quyền địa phương được nhiều người sử dụng với nhiều ý đồ khác nhau, nhưng ở một đất nước ít rào cản về dân tộc hay văn hóa như Nhật Bản, phân quyền địa phương nếu xét đến cùng chính là lời kêu gọi xác lập nên cái gọi là "Độc tài Đô thị" này. Cựu thị trưởng Osaka, Hashimoto Toru, là một điển hình. Hãy để địa phương tự quyết việc kiếm tiền và tiêu tiền, mỗi thành phố hay tỉnh thành sẽ cạnh tranh và nỗ lực để trở nên đáng sống hơn, đại loại là vậy.
Nếu chỉ giới hạn trong nước, phiên bản thu nhỏ của "Tự do chọn nước" là "Tự do chọn phố" đã và đang hoạt động khá mạnh mẽ. Bởi vì chuyển nhà trong nước cũng không đến nỗi quá khó khăn. Việc dân số liên tục đổ về vùng Tokyo chính là bằng chứng cho thấy "Tự do chọn phố" đang được thực thi triệt để.
Chỉ có điều, đáng tiếc là sự cạnh tranh dịch vụ giữa các đô thị lại hoàn toàn chưa phát triển. Vì hầu hết các chính quyền địa phương đều không có nguồn tài chính lẫn quyền hạn.
Giả dụ ở đây, chúng ta giao hoàn toàn quyền thu thuế cho địa phương. Thuế thu nhập của người dân sống trong tỉnh, thuế tiêu thụ phát sinh từ các giao dịch thương mại trong tỉnh, thuế doanh nghiệp từ các công ty đóng tại tỉnh, tất cả đều do tỉnh thu nhận. Không còn viện trợ tài chính từ nhà nước (cái gọi là thuế phân bổ địa phương), đổi lại nhà nước cũng không được can thiệp vào công việc hành chính của tỉnh. Thậm chí, giả sử quyền lập pháp cũng được công nhận một phần.
Khi đó, họ sẽ bắt đầu nỗ lực lôi kéo cư dân kiểu như: "Chỗ chúng tôi miễn thuế doanh nghiệp! Các công ty cứ thoải mái bơi vào đây!", hay "Nhà trẻ và giáo dục đến cấp 3 hoàn toàn miễn phí! Đổi lại thuế sẽ hơi cao một chút!", hoặc "Không kiểm duyệt nội dung người lớn đâu, nên các họa sĩ manga 18+ và độc giả muốn xem cứ tập hợp về đây!".
"À, cái đó nghe thực tế hơn nhiều so với cái chuyện một triệu vương quốc gì gì đó Hội trưởng nói lúc nãy... Hóa ra chuyển giao quyền lực cho địa phương mang ý nghĩa như vậy sao."
Để phát triển tư duy này lên thành "Tự do chọn nước", dường như vẫn còn một bức tường cao ngất. Không cần nói cũng biết, đó là rào cản về địa lý, vật lý và văn hóa. Chuyển đến một đất nước khác là việc rất khó khăn.
Thế nhưng, đó có thật sự là bức tường cao không?
Vốn dĩ, liệu có cần thiết phải chuyển nhà để chọn đất nước không?
2. Doanh nghiệp hóa Quốc gia
"Đang lúc cao trào mà ngắt lời thì hơi thất lễ, nhưng thưa Hội trưởng."
Gì thế Hikage? Đã cắt ngang bài diễn thuyết của tôi thì chắc hẳn phải là một câu hỏi chất lượng cao lắm nhỉ?
"Không ạ, chị cứ nâng cao quan điểm thế làm em khó xử. Nghe bài giảng đến đoạn này em chợt nghĩ, mấy cái quốc gia hay đô thị mà Hội trưởng nói, nghe cứ như ngành dịch vụ ấy nhỉ."
Nhận ra điểm mấu chốt khá đấy. Tôi tha thứ cho tội ngắt lời.
Đúng vậy, điều tôi đang đề xướng có thể gọi là sự doanh nghiệp hóa quốc gia. Chính xác hơn là, khoảng cách giữa quốc gia và doanh nghiệp rồi sẽ trở nên nhỏ đến vô hạn. Đây chính là chìa khóa của bài giảng lần này.
Ở chương trước, chúng ta đã học được rằng "Tự do chọn nước" có thể trở thành giải pháp cho mọi vấn đề. Mặt khác, vấn đề cũng nảy sinh là chừng nào việc di cư còn tốn kém chi phí khổng lồ, thì số người có thể thực thi quyền tự do đó sẽ không nhiều.
Ở đây tôi có câu hỏi cho Hikage.
Cậu đang tham gia bao nhiêu dịch vụ theo chế độ đăng ký thành viên?
"Dạ? Đăng ký thành viên?"
Dù là online hay offline, có phí hay miễn phí, bất cứ thứ gì cậu đăng ký thông tin gắn liền với danh tính bản thân để nhận dịch vụ. Những thứ như vậy đó.
"Kiểu như mạng xã hội ấy ạ? Với cả TSUTAYA nữa?"
Mấy thứ kiểu đó. Cơ bản hơn nữa thì là điện thoại.
"À, ra là vậy. Chà, thế thì chắc nhiều không đếm xuể quá. Đầu tiên là điện thoại di động này. Rồi nhà cung cấp mạng internet. Tiền thì bố mẹ em trả nhưng mà... Thẻ T-Point, Suica, và... cả tài khoản ngân hàng nữa đúng không? Trên mạng thì Twitter, Facebook, Amazon, ui chao, đếm không hết đâu ạ."
Chừng đó là được rồi. Vậy câu hỏi tiếp theo.
Cậu đã bao giờ thực sự đến công ty cung cấp và quản lý các dịch vụ đó chưa?
"Dạ? ...Không, ...em chưa."
Chưa một lần nào?
"Cửa hàng thì em có đi. Như ngân hàng, Tower Records hay TSUTAYA. Cái đó có gọi là quản lý không nhỉ? Còn mấy cái trên mạng thì em chưa đến bao giờ. Vì đâu cần phải đến công ty mới nhận được dịch vụ đâu."
Ừ, chính là chỗ đó.
Thực ra, những dịch vụ tiện ích phục vụ đời sống của chúng ta lại ít chịu ràng buộc về mặt địa lý đến mức bất ngờ. Điều này cũng không ngoại lệ đối với những thứ mà quốc gia cung cấp.
"Ch-Chị lái câu chuyện theo hướng đó hả! Sao không nói toạc ra ngay từ đầu đi!"
＊
Trong số những thứ quốc gia cung cấp cho công dân, chiếm phần lớn nhất là an sinh xã hội, tiếp theo là an ninh quốc gia. An ninh quốc gia ở đây không chỉ là về mặt quân sự, mà là an ninh tổng hợp bao gồm cả duy trì trật tự trị an của cảnh sát và phòng chống hỏa hoạn, thiên tai.
An sinh xã hội──lương hưu, bảo hiểm y tế, bảo đảm thu nhập, tóm lại mấy cái này là tiền. Hoàn toàn không chịu ràng buộc về địa lý. Không cần phải sống ở lục địa Bắc Mỹ mới nhận được an sinh xã hội của Mỹ, và cũng không cần phải sống trên quần đảo Nhật Bản mới nhận được an sinh xã hội của Nhật.
Tất nhiên, cũng có những lĩnh vực dù thế nào cũng không tránh khỏi ràng buộc địa lý. An ninh quốc gia là ví dụ điển hình nhất. Vì nếu không bảo vệ được cơ thể vật lý của con người đang hiện hữu tại đó thì chẳng có ý nghĩa gì, nên buộc phải nhận sự bảo đảm an ninh của khu vực mình đang sống.
Cơ sở hạ tầng cũng là thứ chịu nhiều ràng buộc địa lý. Đường sá hay nước máy nếu không thông đến ngôi nhà mình đang thực sự sống thì vô nghĩa.
Tuy nhiên, ngay cả những dịch vụ tưởng chừng như bị ràng buộc địa lý cũng có khả năng dần được gỡ bỏ xiềng xích nhờ sự tiến hóa của công nghệ thông tin trong tương lai.
Ví dụ, giáo dục suy cho cùng là truyền đạt thông tin, nên cơ sở hạ tầng trường học trong tương lai hẳn sẽ được giải phóng khỏi ràng buộc địa lý.
Như vậy, ở khá nhiều phương diện trong cuộc sống, chúng ta sẽ có thể thực thi "Tự do chọn nước" mà không cần thay đổi nơi ở.
Hơn nữa, thực tế rằng ân huệ từ quốc gia không chịu quá nhiều ràng buộc địa lý còn gợi ý thêm một khả năng nữa.
Đó là điểm: Một con người không nhất thiết phải trực thuộc duy nhất một quốc gia.
Ví dụ như Hikage, cậu có tài khoản Amazon nhưng vẫn có thẻ Tower Records và thẻ T-Point đấy thôi. Đâu phải cứ mua sách hay CD là bắt buộc phải mua hết trên Amazon. Tùy theo mục đích mà chọn dịch vụ tối ưu là được. CD thì chọn Tower Records nơi nhân viên thân thiện, sách thì chọn hiệu sách nơi có thể cầm lên đọc thử, kem thì chọn TSUTAYA.
"TSUTAYA không phải hàng kem đâu ạ. Tuy đúng là họ có bán thật."
Dịch vụ từ quốc gia cũng tương tự như vậy, cứ tìm kiếm quốc gia tối ưu cho từng lĩnh vực rồi đăng ký nhận là xong.
"Doanh nghiệp hóa quốc gia là ý như vậy sao... Nhưng khoan đã, nếu đến mức đó thì đâu cần thiết phải là quốc gia nữa? Lương hưu với bảo hiểm thì các công ty bảo hiểm tư nhân cũng làm được mà."
Đúng thế. Cho nên thay vì gọi là 'Doanh nghiệp hóa quốc gia', phải nói là 'Sự khác biệt giữa quốc gia và doanh nghiệp sẽ biến mất' mới đúng.
3. Dân chủ là một tôn giáo
"Lý tưởng của Hội trưởng thì em hiểu rồi, nhưng mà cảm giác nó cứ thiếu thực tế sao ấy... Thế giới có thể thay đổi theo kiểu đó sao? Bất mãn thì có thể nhiều đấy, nhưng em nghĩ dù gì thì dân chủ vẫn sẽ tiếp tục tồn tại thôi. Dù có kém hiệu quả đến đâu, nhưng xóa bỏ dân chủ thì cảm giác cứ đáng sợ thế nào ấy..."
Ừ, tôi cũng đoán là dù tôi có giải thích mạch lạc đến đâu thì cũng sẽ nhận lại phản ứng như vậy thôi.
"Ư, xin lỗi vì đầu óc em chậm tiêu."
Về chuyện này thì không phải do năng lực hiểu biết của Hikage đâu. Không chỉ riêng Hikage, mà hầu hết con người trong thế giới hiện nay đều sẽ cảm thấy tương tự.
"Dù gì đi nữa thì dân chủ vẫn tốt hơn chứ. Xóa bỏ dân chủ thì lo là một xã hội khủng khiếp nào đó sẽ ập đến mất..."
Tôi nghĩ phần lớn quý độc giả cũng ôm ấp cảm tưởng đại loại như thế.
Mặc dù là một cách làm kém hiệu quả và phi lý, tại sao con người hiện đại lại bám víu lấy dân chủ đến thế? Trong khi vô số chính trị gia và học giả lo ngại về nền chính trị quốc gia hiện tại từ mọi góc độ, tại sao lại không có ai đặt nghi vấn về chính bản thân hệ thống dân chủ?
Đó là vì, dân chủ là một tôn giáo.
"Oa. Chuyện đó, ừm, là phần tiếp theo của câu chuyện nhân quyền là tôn giáo mà chị nói hôm trước ạ?"
Là thuyết nhân quyền thiên phú của John Locke đấy. Có liên quan lớn, nhưng câu chuyện sẽ phát triển theo hướng phức tạp và quái đản hơn nhiều.
＊
Sự việc bắt nguồn từ trong Thế chiến thứ Nhất, tại Mỹ.
Nước Mỹ khi đó với tư cách là quốc gia trung lập, đứng từ bờ bên kia Đại Tây Dương nhìn ngắm thảm họa chiến tranh cuốn cả châu Âu vào vòng xoáy, và kiếm bộn tiền nhờ bán vật tư chiến tranh cho cả phe Hiệp ước (Anh, Pháp, Nga...) lẫn phe Liên minh (Đức, Áo...).
Tuy nói là trung lập nhưng Mỹ có lập trường hơi nghiêng về Anh - Pháp, và Anh - Pháp thì cứ thúc giục muốn Mỹ tham chiến bằng được. Thế nhưng Tổng thống Hợp chúng quốc đương thời, Wilson, lại là nhân vật đắc cử nhờ cam kết kiên quyết giữ vững sự trung lập của Mỹ. Nếu nuốt lời để tham chiến, ông ta cần một đại nghĩa danh phân để thuyết phục dư luận.
Dù tình cảm chống Đức trong lòng nước Mỹ đã xấu đi khá nhiều do vụ tàu ngầm quân đội Đức bắn chìm tàu chở nhiều người Mỹ, nhưng Mỹ là cường quốc nhập cư mà. Người nhập cư gốc Đức là một thế lực rất lớn. Không thể có chuyện cả nước đồng lòng chống Đức được.
Thế là Tổng thống Wilson nhắm vào danh sách các nước phe Liên minh.
Đế quốc Đức, Đế quốc Áo-Hung, Đế quốc Ottoman... chẳng phải toàn là những quốc gia quân chủ chưa áp dụng dân chủ hay sao.
Mặt khác, các thành viên chủ chốt của phe Hiệp ước là Anh, Pháp, và (nếu chúng ta tham chiến) là Mỹ, đều quy tụ những nước tiên tiến về dân chủ.
Đây không phải là cuộc chiến với nước Đức! Đây là cuộc chiến chống lại kẻ thù của dân chủ! Để làm cho thế giới trở nên an toàn cho dân chủ, Mỹ cũng sẽ tham chiến!
Luận điệu này trúng phóc, và việc tham chiến được lưỡng viện thông qua với đa số phiếu tán thành áp đảo. Nhận được sự ủng hộ của đại đa số người dân, Mỹ đã gửi quân tham gia Thế chiến thứ Nhất. Thực tế thì bên phe Hiệp ước cũng có rất nhiều nước quân chủ chưa áp dụng dân chủ, nhưng thành viên hùng mạnh nhất trong số đó là Đế quốc Nga lại vừa hay sụp đổ do Cách mạng Nga và rút khỏi chiến tranh, nên cái sơ đồ "Dân chủ đấu với Cái ác của Thế giới cũ" lại càng trở nên rõ ràng hơn.
Cũng nhờ ảnh hưởng từ việc Mỹ tham chiến, đại chiến kết thúc với thắng lợi thuộc về phe Hiệp ước.
Kết quả là, các cường quốc quân chủ như Đế quốc Đức, Đế quốc Áo-Hung, Đế quốc Ottoman đều sụp đổ, và sau đó các quốc gia cộng hòa lần lượt được dựng lên.
Trải nghiệm thành công này đã quyết định phương châm ngoại giao sau đó của Mỹ.
Tổng thống Wilson là một tín đồ Cơ đốc giáo ngoan đạo, và có vẻ ông ta tin rằng nền chính trị mình thực hiện──đặc biệt là hoạt động ngoại giao để lan truyền dân chủ ra khắp thế giới──là sứ mệnh được Chúa giao phó. Tư duy Mỹ chủ đạo dân chủ hóa thế giới này được gọi là "Chủ nghĩa Wilson", và sự can thiệp dân chủ hóa đối với các nước Trung Nam Mỹ thời kỳ này được gọi là "Ngoại giao truyền giáo".
Truyền giáo dân chủ, nói đúng tim đen quá nhỉ.
"...Chuyện đó, ừm, chẳng phải chỉ là do ông Wilson sùng đạo một cách đặc biệt thôi sao ạ?"
Chỉ một mình Tổng thống sùng đạo thì lịch sử không chuyển mình đâu.
Thực tế là sau đó Mỹ vẫn tiếp tục can thiệp vào các biến động chính trị trên khắp thế giới, và tất cả đều giương cao ngọn cờ đại nghĩa "Dân chủ hóa". Các nước Trung Nam Mỹ, Iraq hay Afghanistan, Philippines hay Việt Nam, và cả Nhật Bản sau Thế chiến thứ Hai cũng có thể tính vào đây.
Hợp chúng quốc Hoa Kỳ là quốc gia dân chủ đầu tiên trên thế giới, ngay từ khoảnh khắc ra đời đã giương cao ngọn cờ dân chủ, và dưới lá cờ dân chủ đã chiến thắng vô số cuộc chiến. Vì vậy người Mỹ có lòng tự hào to lớn đối với dân chủ. Như chúng ta đã học trước đó, nhân quyền - điểm xuất phát của dân chủ - là thứ được Chúa của đạo Cơ đốc bảo đảm, nên họ tin chắc rằng nước Mỹ và chủ nghĩa dân chủ đang nằm dưới sự bảo hộ của Chúa.
Hợp chúng quốc Hoa Kỳ là quốc gia Cơ đốc giáo lớn nhất và hùng mạnh nhất thế giới.
Và thế là, Cơ Đốc giáo trở thành một tôn giáo cực kỳ nhiệt huyết trong việc truyền đạo. Họ cho rằng việc lặn lội đến những quốc gia chưa biết đến Chúa để giáo hóa dân chúng là sứ mệnh mà Thượng Đế ban cho mình.
"Nhắc mới nhớ, ngày xưa ông Xavier cũng lặn lội sang tận Nhật Bản mà ha."
Đầu tiên, Cựu Ước xuất hiện rất nhiều câu chuyện Thượng Đế đích thân ra lệnh cho các ngôn sứ rằng: "Hãy loan báo lời của Ta cho mọi người". Ngay cả Jesus cũng đi khắp vùng ven biển Galilee để rao giảng Tin Mừng, và các môn đồ cũng dành hàng năm trời đi lại không ngơi nghỉ giữa Rome và Jerusalem để truyền đạo.
Tiêu biểu nhất trong số đó chính là Phao-lô (Paul), người được xem là ông tổ thực sự của Cơ Đốc giáo mà tôi đã giới thiệu trước đây.
Trong một thiên của Tân Ước được cho là do ông viết - "Thư gửi tín hữu La Mã", ngay đoạn đầu đã đập vào mắt người đọc những dòng như thế này:
『Nhờ Ngài (Jesus), chúng ta đã nhận lãnh ân sủng và chức vụ sứ đồ, để vì danh Ngài mà chinh phục mọi dân ngoại, đưa họ đến sự vâng phục của đức tin.』
"Nghe giọng bề trên ghê gớm. Cái gì mà đưa mọi dân ngoại đến sự vâng phục của đức tin chứ..."
Nếu không có đức tin Cơ Đốc thì có lẽ cậu sẽ cảm thấy như vậy. Nhưng các tín đồ Cơ Đốc khi đọc những dòng kinh thánh này sẽ cảm thấy sứ mệnh "Phải truyền đạo!" được khắc sâu vào tâm khảm.
"Không, nhưng mà, ý Hội trưởng là họ cũng truyền bá Dân chủ y như vậy sao? Em thấy hơi bị suy diễn quá đà rồi đó."
Có bằng chứng hẳn hoi đấy nhé. Khuynh hướng "Truyền giáo Dân chủ" thường thấy nhiều ở các đảng viên Cộng hòa bảo thủ, và điển hình trong số đó là Tổng thống Bush.
Trong một bài diễn văn gửi tới các cựu chiến binh, ông ấy đã nói thế này:
『Vũ khí mạnh nhất trong kho vũ khí dân chủ là khát vọng tự do được Đấng Tạo Hóa khắc ghi vào tâm khảm con người. Chừng nào chúng ta còn trung thành với lý tưởng đó, chúng ta sẽ đánh bại những kẻ cực đoan ở Iraq và Afghanistan. Chúng ta sẽ giúp họ xây dựng nền dân chủ ngay giữa lòng Trung Đông.』
"U là trời. Ổng nhắc tới Đấng Tạo Hóa luôn kìa. Giúp xây dựng nền dân chủ, hả..."
Tất nhiên, việc Mỹ hỗ trợ dân chủ hóa ở khắp nơi trên thế giới còn có những lý do chính trị không thể nói toạc ra được. Nhưng mà, người ủng hộ các chính sách đối ngoại đó là người dân, và những người thực sự bị phái đi chiến đấu cũng là người dân. Nếu cái ám ảnh cưỡng chế kiểu "Phải truyền bá Dân chủ!" không lan tỏa sâu rộng trong lòng dân chúng, thì những chính sách như vậy không thể nào thực hiện được đâu.
＊
Cứ như thế, đức tin Dân chủ đã lan rộng nhờ sự truyền giáo nhiệt tình của quốc gia bá chủ là Hoa Kỳ.
Kể từ sau Thế chiến thứ Nhất, một ý thức hệ đã thẩm thấu vào mọi quốc gia trên thế giới: "Dân chủ mới là chính nghĩa tuyệt đối", "Không trương biển hiệu Dân chủ thì thật mất mặt", "Nếu không được xem là Dân chủ thì sẽ không được coi là một quốc gia tử tế".
Ví dụ như các nước xã hội chủ nghĩa. Trung Quốc là đại diện tiêu biểu, họ thường giương cao ngọn cờ "Dân chủ Nhân dân". Cái này kiểu như thừa nhận các đảng phái khác ngoài Đảng Cộng sản, nhưng Đảng Cộng sản sẽ "lãnh đạo" quốc gia, thực chất chỉ là độc tài một đảng. Đến Bắc Triều Tiên còn nhét chữ "Dân chủ" vào tên nước cơ mà.
Hay như Singapore mà tôi đã nhắc đến trước đó. Nhìn kiểu gì cũng là chính trị độc tài một đảng, nhưng họ vẫn tạm thời thừa nhận phe đối lập và tổ chức bầu cử, tạo dáng vẻ của một quốc gia dân chủ.
Những kiểu "giả vờ Dân chủ" này chính là bằng chứng rõ ràng nhất cho thấy tà giáo Dân chủ đã lan rộng đến mức nào.
Và nếu nói đến cực điểm của đức tin Dân chủ thì không đâu khác ngoài nước Đức.
"Hả? Đức là một quốc gia dân chủ xịn xò mà? Cần gì phải lo chuyện 'được xem là Dân chủ' hay không chứ..."
Tất nhiên là một quốc gia dân chủ kiểu mẫu sáng láng rồi.
Dẫu vậy, người Đức vẫn bị ám ảnh bởi nỗi sợ "phải được xem là Dân chủ", hay nói ngược lại là "tuyệt đối không được để ai nghĩ mình không phải là Dân chủ".
Điều này được thể hiện rõ nhất ở Điều 18 và Điều 79 của Luật Cơ bản Cộng hòa Liên bang Đức, thứ đóng vai trò như Hiến pháp thực tế của nước Đức.
Điều 18 viết những thứ rất kinh khủng.
Những ai lạm dụng quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do hội họp, bí mật thư tín... "để tấn công trật tự cơ bản dân chủ tự do, sẽ bị tước bỏ các quyền cơ bản này".
Tự do ngôn luận mà dùng để tấn công Dân chủ thì không được chấp nhận!
Tóm lại, cuốn sách này tuyệt đối không thể xuất bản ở Đức.
"Ghê thật. Sách của Kodansha Lanove Bunko mà bị cấm phát hành theo quy định Hiến pháp thì... In dòng đó lên đai sách khéo lại thành quảng cáo hay đấy chứ."
Cậu đúng là toàn nảy ra mấy ý tưởng chẳng ra đâu vào đâu nhỉ.
Điều 79 còn ghê gớm hơn. Đây là điều khoản liên quan đến việc sửa đổi Hiến pháp, nhưng tóm tắt lại thì nó viết rằng: "Nguyên tắc Đức là một quốc gia dân chủ thì không được phép sửa đổi".
Tức là nước Đức vĩnh viễn, muôn đời muôn kiếp không thể từ bỏ Dân chủ.
Nhân tiện thì Nhật Bản, nếu thực hiện đúng các thủ tục dân chủ để sửa đổi Hiến pháp, thì hoàn toàn có thể từ bỏ Dân chủ. Cái đức tin Dân chủ sùng bái đến mức sợ chạm vào cơn thịnh nộ của Thần thánh như nước Đức thì quả nhiên Nhật Bản không có rồi.
"Sao người Đức lại sợ hãi đến mức đó vậy ạ?"
Bởi vì họ đã từng trải qua kinh nghiệm thực tế: thực hiện đúng các thủ tục dân chủ để vứt bỏ Dân chủ, và kết quả là biến cả thế giới thành kẻ thù và chịu đủ đắng cay.
"A, em hiểu rồi, là Đức Quốc xã."
Đúng. Đảng Quốc xã do Hitler lãnh đạo đã thông qua "Đạo luật Ủy quyền" bằng nghị quyết đàng hoàng tại Quốc hội, cho phép đảng này tùy ý lập pháp và giết chết Dân chủ. Xuất phát từ quyết tâm không bao giờ để chuyện đó lặp lại, Hiến pháp Đức đã được nhồi nhét đức tin Dân chủ đến mức thái quá. Tóm lại, nó viết rằng Dân chủ quan trọng hơn cả nhân quyền. Nỗi ám ảnh cưỡng chế khủng khiếp này, gọi là tôn giáo cũng chẳng sai đâu.
＊
Là do Mỹ truyền giáo nên nó mới thành tôn giáo, hay vì vốn dĩ nó đã là tôn giáo nên Mỹ mới đi truyền giáo—quan hệ nhân quả thế nào thì tôi cũng chịu.
Nhưng dù sao đi nữa, Dân chủ phái sinh từ Cơ Đốc giáo, được truyền bá bởi Chủ nghĩa Wilson, và có thể nói là tôn giáo thế giới được phổ cập rộng rãi nhất trong lịch sử. Đức tin đó, ngay cả một người Nhật như Hikage cậu cũng đã thấm nhuần hoàn toàn rồi đấy thôi.
4. Vương quốc của những kẻ lắm tiền đã đến
Ở đây không phải là nước Đức và Kodansha thì tấm lòng bao dung rộng lớn lắm, nên chúng ta cứ tiếp tục thoải mái tấn công Dân chủ nào.
Như tôi đã nói ở đầu bài giảng, việc Dân chủ sụp đổ là điều đã được xác định rồi.
Những gì tôi dông dài nãy giờ, không phải là ý tưởng mà là lời tiên tri. Rồi thế giới sẽ bị phân nhỏ thành hàng triệu vương quốc đã được doanh nghiệp hóa—đây không phải nguyện vọng hay lý tưởng, mà là dự báo tương lai.
Có cả ví dụ thực tế làm căn cứ đấy. Singapore mà tôi nói ở đầu phần ba cũng là một, nhưng một ví dụ đáng sợ hơn đã xuất hiện trong những năm gần đây.
Đó là thành phố Sandy Springs.
Đây là một thành phố thuộc tiểu bang Georgia, Hoa Kỳ, vốn là khu vực có nhiều người giàu sinh sống. Họ bất mãn vì tiền thuế mình đóng chẳng được dùng cho mình chút nào, thế là họ chơi lớn, pháp nhân hóa thành phố và tuyên bố độc lập luôn.
Gọi là độc lập, nhưng chỉ là tách khỏi "Quận" - đơn vị hành chính cấp trên của "Thành phố", chứ không phải trở thành một "Quốc gia" riêng biệt, nhưng tình hình diễn ra rất thú vị. Toàn bộ tiền thuế trước đây phải nộp cho quận Fulton giờ được dùng hết cho thành phố, hơn nữa hầu hết các nghiệp vụ của thành phố đều được ủy thác cho tư nhân, nên số lượng công chức giảm mạnh, đạt được hiệu quả tối ưu hóa khủng khiếp.
"Tức là họ tự lập ra vương quốc của riêng mình rồi còn gì."
Phải. Tôi đã viết trước đây rằng nếu không có đất nước nào khiến mình hài lòng thì tự mình tạo ra là được, và họ đã làm thật. Đúng là giới siêu giàu Mỹ, những con quái vật về khả năng hành động.
Ví dụ về thành phố Sandy Springs có hai điểm thú vị.
Một là, ở giai đoạn mà quyền tự do lựa chọn quốc gia chưa được phổ biến, chỉ có tầng lớp giàu có sở hữu quyền lực để thực thi điều đó mới làm được.
Hai là, họ chọn lọc để chỉ hưởng những phần lợi ích có lợi nhất từ quốc gia. Cư dân Sandy Springs vẫn nhận được sự bảo đảm an ninh, lợi ích văn hóa và địa lý từ Hợp chủng quốc Hoa Kỳ, trong khi cơ sở hạ tầng và an sinh xã hội thì họ tận hưởng sự hiệu quả từ "Quốc gia" do chính mình tạo ra.
Mỹ vốn là đất nước có ý thức phân quyền địa phương mạnh mẽ nên chuyện này mới khả thi, nhưng từ giờ trở đi, trào lưu này sẽ không chỉ gói gọn trong nội bộ nước Mỹ mà sẽ lan rộng ra cấp độ thế giới. Thực tế là ở Mỹ, nghe nói các thành phố tách khỏi quận theo cách tương tự đang lần lượt xuất hiện.
Trước đây, nhờ sức mạnh của Dân chủ, người ta có thể thu tài sản từ thiểu số người giàu để phân phối lại cho đa số người nghèo.
Tuy nhiên, Dân chủ là một khế ước xã hội. Nó chẳng có hiệu lực gì với những kẻ không ký kết hợp đồng. Hơn nữa, với nhiều người, đây còn là một bản hợp đồng ảo tưởng mà họ chẳng nhớ mình đã tự nguyện ký bao giờ. Thế nên, những kẻ có tri thức và năng lực sẽ nhận ra trước và bắt đầu hành động. Họ hủy hợp đồng để đến với đối tác tốt hơn (di cư sang Singapore), hoặc tập hợp những kẻ có thể ký kết những hợp đồng tốt hơn để ký lại từ đầu (thành lập thành phố Sandy Springs). Họ sẽ đi những nước cờ như vậy đấy.
"Sao nghe câu chuyện ngày càng tăm tối thế này..."
Thực tế là, Quận Fulton sau khi thành phố Sandy Springs độc lập và tách ra đã bị sụt giảm nghiêm trọng nguồn thu thuế, chất lượng cơ sở hạ tầng đang ngày càng đi xuống.
"Th-Thế thì toang à?"
Toang chứ.
Lấy tiền của người giàu chia cho người nghèo—tức là phúc lợi xã hội, là chức năng vô cùng quan trọng của quốc gia. Ở thời hiện đại, có thể nói đó là chức năng quan trọng nhất. Nếu việc tái phân phối thu nhập không còn được thực hiện, tầng lớp nghèo sẽ khó mà vực dậy cuộc đời, và những đứa trẻ không may sinh ra trong nghèo khó cũng khó có cơ hội được giáo dục để phát huy năng lực.
Cứ đà này, nếu các vương quốc độc lập của người giàu ngày càng tăng lên, thì loanh quanh một hồi tất cả mọi người đều sẽ bất hạnh thôi.
"Th-Thế thì không được đâu!"
Nhưng như tôi đã nói nhiều lần, không thể ngăn cản được đâu. Thứ sức mạnh cưỡng chế việc tái phân phối thu nhập bấy lâu nay thực chất chỉ là quyền lực mơ hồ của một bản khế ước xã hội mà người ta còn chưa từng ký kết. Chẳng qua là ép mua quyền tham chính rồi thu khoản tiền đắt đỏ gọi là thuế mà thôi.
5. Đành tự quyết định cuộc đời mình thôi
Khi viễn cảnh về sự trỗi dậy của hàng triệu vương quốc đã chốt hạ ở một dự đoán khá bi quan, chúng ta hãy bước vào phần tổng kết bài giảng này.
Tôi sẽ ra cho Hikage câu đố cuối cùng.
Hỏi: Hiện tại trên Trái Đất này có bao nhiêu quốc gia dân chủ?
"Hự. Câu cuối rồi mà Hội trưởng ra đề khó thế. Thế thì phải đi tra cứu tất cả các nước trên thế giới à."
Không, chẳng khó đâu. Suy nghĩ kỹ một chút là ra ngay, chẳng cần tốn công đếm cũng có đáp án chính xác.
Đáp án là: Số không.
"Hả? Sao lại thế? Ý Hội trưởng là Nhật Bản, Mỹ, Anh, Pháp đều không phải là Dân chủ á?"
Chính xác. Cậu tưởng Nhật Bản là quốc gia dân chủ sao?
"Thì đúng là thế mà... À, hay là Hội trưởng định nói kiểu 'tinh thần Hiến pháp chưa bén rễ vào người Nhật nên chưa thành quốc gia dân chủ thực sự', mấy cái lý thuyết kiểu đó hả?"
Tôi không nói mấy chuyện ra vẻ nhà phê bình cao siêu đó đâu. Đây là chuyện thực tế và cứng rắn hơn nhiều. Việc chứng minh Nhật Bản không phải quốc gia dân chủ rất dễ dàng.
Đầu tiên hãy ôn lại định nghĩa đã. Như tôi đã trích dẫn trước đây, Hobbes đã viết rất thẳng thừng. Khi người cai trị đất nước là toàn thể quốc dân, thì quốc gia đó được gọi là chế độ Dân chủ.
Nào, Hikage và tôi đều là công dân Nhật Bản đúng không?
"Vâng."
Vậy, chúng ta có quyền tham chính (quyền bầu cử/ứng cử) không?
"Không ạ. Vì bọn mình đã đủ 18 tuổi đâu."
Ừ. Chúng ta là quốc dân nhưng không phải là người cai trị. Chừng nào còn có những quốc dân không phải là người cai trị, thì Nhật Bản không phải là chế độ Dân chủ. Đây là chế độ quý tộc được cai trị bởi duy nhất giai cấp đặc quyền trên 18 tuổi. Chứng minh hoàn tất.
"Hả? Khoan, khoan đã nào."
Quyền tham chính từng chỉ được công nhận cho một nhóm nhỏ người giàu có sở hữu đất đai. Những tầng lớp bất mãn đã lên tiếng, và qua mỗi lần như thế quyền này lại được mở rộng, dần dần trao cho công nhân, người da đen, và phụ nữ—những kẻ yếu thế trong xã hội.
Thế nhưng, quốc gia trao quyền tham chính cho nhóm yếu thế cuối cùng là trẻ em thì vẫn chưa tồn tại.
Do đó, trên Trái Đất này không tồn tại bất kỳ một quốc gia dân chủ thực sự nào cả.
"Không, cái đó, chuyện đó thì ờ, nói sao nhỉ."
＊
Tôi cũng không có ý định gào lên là "Hãy trao quyền tham chính cho trẻ em!" đâu nhé.
Câu chuyện ở đây là hãy thử suy nghĩ xem tại sao trên Trái Đất lại không có quốc gia nào cho trẻ em đi bầu cử.
"Thì là do không có năng lực phán đoán chứ sao. Nếu để trẻ con cầm lá phiếu, lỡ đâu xuất hiện mấy gã tào lao biết nói lời đường mật dụ dỗ rồi trúng cử thì sao."
Ừ, lý do là vậy đấy.
Nhưng mà nhé, chính cái lý do y hệt mà Hikage vừa nói, ngày xưa đã từng được dùng cho những tầng lớp không có quyền bầu cử đấy. Ví dụ như phụ nữ. Đàn bà thì làm gì có năng lực phán đoán chính trị, để đàn bà cầm phiếu thì biết họ bầu cho kẻ nào... Người da đen cũng vậy. Xa hơn nữa, từng có thời đại không có đất đai thì không được bầu cử. Người nghèo thì làm gì có năng lực phán đoán chính trị, kiểu vậy đó.
"Chuyện đó có thể đúng, nhưng mà trẻ con thì đúng là không có năng lực phán đoán thật mà. Khác hẳn với người da đen hay phụ nữ chứ."
Nói ngoài lề một chút, thực tế cũng có những người chủ trương nên trao quyền tham chính cho trẻ em thật đấy. Từ lúc 0 tuổi luôn.
"Thiệt á? Ơ, nhưng làm kiểu gì? Trẻ sơ sinh thì quyết định bầu cho ai thế quái nào được."
Gọi là phương thức bỏ phiếu Domain, phiếu của trẻ em sẽ do người bảo hộ bỏ thay. Nói chính xác hơn là số phiếu cha mẹ nắm giữ sẽ tăng lên theo số lượng con cái. Làm như vậy thì tiếng nói của thế hệ đang nuôi con sẽ tăng lên, các chính trị gia sẽ phải đưa ra các chính sách coi trọng thế hệ nuôi con, và đây có thể trở thành giải pháp cho vấn đề giảm tỷ lệ sinh. Đó là ý tưởng của họ. Nên nói đúng ra thì không phải là trao quyền tham chính cho trẻ em. Cái tiền đề "trẻ con không có năng lực phán đoán chính trị" vẫn không thay đổi.
Nhắc lại lần nữa, tôi không có ý nói là "Hãy trao quyền tham chính cho trẻ em!".
Trước kia, những kẻ bị xem là thiếu khả năng phán đoán chính trị sẽ không được trao quyền tham chính. Theo dòng thời gian, vòng tròn tham gia chính trị đã được mở rộng, nhưng đến tận bây giờ trẻ em vẫn bị đặt ngoài vòng tròn đó, và nhân loại trên toàn thế giới chẳng ai mảy may nghi ngờ điều ấy.
Tóm lại, sâu thẳm trong tim, ai cũng hiểu rõ điều này.
Về khiếm khuyết của Dân chủ.
"Chính trị kiểu gì cũng ảnh hưởng lớn đến đời tôi. Nhưng Dân chủ lại chia sẻ quyền quyết định ấy với người khác. Nếu người khác phán đoán sai lầm và làm tổn hại cuộc đời tôi, thì cũng chẳng ai bồi thường hay chịu trách nhiệm cả. Vì thế Dân chủ thực sự rất nguy hiểm. Phải tước đoạt quyền quyết định từ tay những kẻ có nguy cơ phán đoán sai lầm..."
Mọi người đều nghĩ như vậy đấy.
Nào là chính trị ngu dân, chủ nghĩa dân túy, nền dân chủ bạc nhược. Tất cả đều là những từ ngữ mà các nhà báo hay nhà bình luận lôi ra khi họ nghĩ rằng: "Đám đông đã phán đoán chính trị sai lầm!". Đó là những từ ngữ được vắt óc nghĩ ra bởi những luận giả đã quá sùng bái Dân chủ; họ không thể làm vấy bẩn "thánh thể" Dân chủ nhưng lại muốn phê phán những quái thai mà nó sinh ra...
Nhưng tất cả những thứ đó chính là Dân chủ. Cử tri chẳng ai phán đoán sai lầm cả. Họ bỏ phiếu dựa trên phán đoán rằng lợi ích của bản thân sẽ được tối đa hóa. Và dù tỉ lệ là 51 đấu 49, thì chỉ phán đoán của phe đa số được chấp nhận, còn lợi ích của phe thiểu số bị giết chết.
Kẻ phán đoán sai lầm không ai khác, chính là kẻ đã áp dụng cái hệ thống gọi là Dân chủ này.
***
Khiếm khuyết của Dân chủ, rốt cuộc, được tóm gọn ở điểm: "Cuộc đời mình do người khác quyết định".
Điều này rất giống với nguyên nhân sụp đổ của Chủ nghĩa Cộng sản.
Với cuộc Cách mạng Đông Âu cuối thế kỷ 20, sự tái thống nhất nước Đức và sự sụp đổ của Liên Xô, Chủ nghĩa Cộng sản đã đi đến hồi kết. Có rất nhiều lý do thất bại, nhưng một trong những lý do lớn nhất là sự bế tắc về kinh tế. Các nước Cộng sản, tóm lại, đã trở nên nghèo đói.
"Vì dù có làm hay không thì đằng nào cũng được nhà nước phân phối, nên mọi người không làm việc nữa đúng không?"
...Đó là một hiểu lầm thường thấy. Thực tế, người dân ở các nước Cộng sản đều làm việc rất chăm chỉ.
Vậy tại sao họ lại ngày càng nghèo đi? Đó là vì công sức họ bỏ ra không phải là "nỗ lực" mà chỉ là "tác vụ".
Chủ nghĩa Cộng sản là kinh tế kế hoạch. Sản xuất cái gì, bao nhiêu, dùng phương tiện gì, đầu tư bao nhiêu sức lao động, tất cả đều do nhà nước lên kế hoạch và quyết định.
Nhưng, kế hoạch đó là do quan chức lập ra.
Dù kế hoạch có kém hiệu quả, thứ bị tổn hại là ngân khố quốc gia chứ không phải ví tiền của quan chức đó. Vì thế, ý chí nghiêm túc muốn tạo ra một kế hoạch hiệu quả hơn không được sinh ra. Người lao động cũng chỉ cắm cúi làm cho đủ chỉ tiêu. Dù việc đạt chỉ tiêu đó hoàn toàn không dẫn đến năng suất, thứ bị tổn hại là ngân khố quốc gia chứ không phải tài khoản của người lao động. Vì thế, ý chí nghiêm túc muốn nghi ngờ chỉ tiêu và tìm tòi cách làm hiệu quả hơn cũng không được sinh ra.
Tóm lại, kinh tế kế hoạch của Chủ nghĩa Cộng sản là:
Trách nhiệm và rủi ro từ lựa chọn của bản thân, bản thân không phải gánh chịu.
Giá trị sinh ra từ lựa chọn của bản thân, bản thân không được nhận nguyên vẹn.
Nỗ lực của bản thân, dù tốt hay xấu, cũng không được đánh giá chính đáng. Đó là một nền kinh tế như vậy.
Ở đó, công việc của con người chắc chắn sẽ mục ruỗng. Ý chí hướng tới công việc tốt hơn bị đánh mất, và con người bắt đầu làm việc chỉ để lấy điểm từ cơ quan công quyền.
Dân chủ cũng y hệt như thế.
Đối với cử tri, việc lựa chọn "bỏ phiếu" sẽ ảnh hưởng thế nào đến cuộc đời mình là một điều quá đỗi lòng vòng, xa xôi đến mức hầu như không thể dự đoán. Vì thế họ không thể tự gánh vác rủi ro của lựa chọn "bỏ phiếu". Hơn nữa, nếu bản thân thuộc phe thiểu số thì lựa chọn của mình trở nên vô nghĩa, và cuộc đời mình sẽ bị xoay vần bởi lựa chọn của phe đa số. Tất nhiên, phe đa số cũng chẳng chịu trách nhiệm hay rủi ro gì.
Đối với chính trị gia cũng vậy. Lựa chọn "chính sách" phải mất nhiều năm mới ra kết quả, thêm nữa là nếu không trúng cử thì không thể thực thi "chính sách", nên việc lựa chọn "chính sách" hầu như không bao giờ được cử tri đánh giá một cách chính đáng. Nếu vậy thì nỗ lực vì "chính sách" chẳng còn ý nghĩa gì. Giống như những người lao động Cộng sản cắm cúi làm việc vì chỉ tiêu, các chính trị gia bắt đầu cắm cúi làm việc vì phiếu bầu.
Cử tri không xấu, chính trị gia cũng chẳng sai.
Dân chủ là một cơ chế như vậy đấy. Chúng ta phải nhìn thẳng vào hiện thực.
Churchill từng nói thế này: "Dân chủ là hình thức chính trị tồi tệ nhất — trừ tất cả những hình thức khác đã từng được thử nghiệm". Đây đúng là danh ngôn.
Trong số những thứ "đã từng", có lẽ nó là thứ đỡ tệ nhất.
Nhưng, chúng ta có "từ nay về sau". Có một lý tưởng hoàn toàn mới chưa từng được thử nghiệm mang tên "Tự do lựa chọn đất nước".
***
Tự do lựa chọn đất nước, tóm lại, không gì khác ngoài việc tự mình lựa chọn cuộc đời mình, và tự mình đón nhận tất cả thành công hay thất bại.
Lựa chọn của bạn, thay vì không thể đổ lỗi cho ai khác, thì cũng sẽ không bị ai khác cản trở. Đó là một thế giới như vậy.
Dù muốn hay không, thế giới đó rồi sẽ đến. Chỉ là sớm hay muộn mà thôi.
Nếu chậm trễ, máu và nước mắt của biết bao người sẽ phải đổ xuống. Bởi vì những người không nhận ra mình có thể chọn đất nước sẽ bị bỏ lại trong những quốc gia nghèo nàn chẳng được ai lựa chọn.
Tất cả nhân loại phải nhận ra sai lầm của Dân chủ, xé bỏ ngay lập tức bản khế ước xã hội viết những điều như "Tôi không phiền nếu số đông người lạ quyết định cuộc đời tôi", và bay khỏi những đất nước bị trói buộc vào đất đai. Để làm được điều đó, chúng ta phải lấp đầy địa cầu bằng hàng triệu vương quốc của những khả năng và lựa chọn.
Tôi sẽ chiến đấu cho đến khi đón chào bình minh ấy.
Nếu bạn cất cánh, nhìn xuống từ bầu trời cao và chọn vương quốc của tôi, tôi xin hoan nghênh. Và rồi chúng ta hãy nắm lấy tay nhau, cùng ca ngợi tự do.
***
Đến đây, xin kết thúc Tuyên ngôn Kiến quốc. Cảm ơn vì đã lắng nghe!
0 Bình luận