Nguyên gốc: bài đăng trên fanpage Danmei confesssion Z #dm2213.
Link bài: https://www.facebook.com/share/p/17zq56or6m/
✃——✁——✃——✁——
Chú thích trước khi đọc: lậm qt (lậm quick translator, phần mềm chuyển ngữ phiên âm hán việt nhanh từ tiếng Trung sang phiên âm Hán Việt với cấu trúc ngữ pháp giữ nguyên tiếng Trung).
Phiên âm Hán Việt không phải là từ ngữ Hán Việt. Đừng lộn hai thứ này với nhau.
Do đợt này Hako có quá nhiều những truyện lậm qt mà không biết, thậm chí lậm ngay ở cái tên truyện nên mình mới vác cfs này về đây. Mong là có thể giúp cộng đồng phát triển và bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt.
✃——✁——✃——✁——
"Vài nhắc nhở nhỏ năm 2026, vì một cộng đồng đọc truyện ngày càng phát triển.
1. Tát dã, ngụy trang học tra, mỗ mỗ là lậm qt, không phải tên truyện gốc.
2. Thanh xuân vườn trường, vô hạn lưu, tinh tế, tra công tiện thụ, truy thê hoả táng tràng là lậm qt, không phải thể loại hay tag truyện.
3. Ảnh đế, ảnh hậu, bạo hồng, đỉnh lưu, lưu lượng, phong sát là lậm qt, không phải thuật ngữ truyện Cbiz.
4. Cao khảo, học bá, học tra, học thần, giáo bá, giáo thảo, giáo hoa là lậm qt, không phải thuật ngữ trong truyện học đường.
5. Ôn nhu là lậm qt, không phải là từ khái quát nghĩa hơn dịu dàng.
6. Uỷ khuất là lậm qt, không phải là từ dùng để tả cảm xúc, cũng không đáng thương hơn tủi thân, ấm ức.
7. Pheromone là chất dẫn dụ, pheromone không phải là tin tức tố, tin tức tố là lậm qt.
8. Văn án theo từ điển Hán Nôm có nghĩa là ghi chép lại vụ án, không dùng để giới thiệu truyện.
9. Yêu cái đẹp không phải là nhan khống, nhan khống là lậm qt.
10. Nhân vật làm nền cũng có this có that, không phải ai cũng hôi và đốt pháo, đừng đánh đồng chung người ta là pháo hôi.
12. Bất quá trong tiếng Việt là cùng lắm thì. Bất quá trong tiếng qt là nhưng.
13. Ngô là bắp. Ân là từ dùng để chỉ lòng biết ơn. Hảo Hảo là mì tôm không có tôm trong mì.
Tạm thời chỉ nhớ nhiêu đấy, ai nhớ thêm thì bổ sung giúp mình. Cảm ơn các bạn nhiều! "
Bổ sung thêm theo ý kiến cá nhân:
14. Pháo hôi cũng là lậm qt. Bạn có thể dịch là tốt thí, chứ pháo không hôi.
15. Người Việt không nói "anh/chị thiếu giáo dưỡng", người Việt nói "thằng mất dạy", "đồ vô học", "không đàng hoàng".
16. Lão sư là phiên âm từ lǎoshī, chỉ thầy, cô, không phải từ gì đặc thù đến nỗi phải giữ nguyên.
17. Nội hàm trong tiếng Việt là "thuật ngữ mang ý nghĩa liên quan đến nội dung ý niệm của một từ hoặc khái niệm" như sinh viên bao gồm "người", "thanh niên", "đang học tập" chứ không phải nội hàm trong tiếng Trung. Nội hàm trong tiếng Trung có nghĩa là kháy đểu!
18. "Khi dễ" với chả "bá lăng", dùng bắt nạt không được à?
19. Sinh tử văn là sinh con chứ không phải truyện sống chết.
20. Đạo đức không thể bị bắt cóc! Bạn có thể dùng áp đặt/trói buộc đạo đức.
21. Ngạo kiều là lậm qt, nghĩa của nó là trong nóng ngoài lạnh tsundere ấy.
22. Bệnh kiều là lậm qt, nghĩa của nó là điên tình, yandere ấy.
23. Cá mặn là người lười, kẻ ăn bám, nên dịch ra hoặc đổi sang hình tượng tương đương như ỉn lười, chứ cá chỉ tanh không mặn.
24. Center là vị trí trung tâm, không phải c sủi, nên đừng dùng c vị nhé.
25. Con người chỉ có thể "trùng" hoặc "tái" sinh chứ không thể "trọng" (nặng) sinh được (bổ sung từ bạn Bao cao su thủng).
26. Từ cao trung là viết tắt của 高级中学 (gāo jí zhōng xué), có nghĩa là trường cấp 3 trong tiếng Trung (bổ sung từ bạn LichKingErza).
27. Tùy vào thời điểm, bối cảnh cổ trang thì có thể dùng từ "làm chủ" (nương nương xin hãy làm chủ cho nô tì) để chỉ chủ trì công đạo hoặc (con làm chủ đời mình, ta làm chủ cuộc chơi) với nghĩa tự quyết, chịu hoàn toàn trách nhiệm về một vấn đề và đưa ra quyết định, còn thời hiện đại mà ra công an bảo "anh phải làm chủ cho em" như mấy truyện audio thì ai hiểu? (bổ sung từ bạn UNIVERSE)
28. Thân ảnh = hình bóng, bóng người (bổ sung từ bạn Đọc Chùa Riết Quen)
29. Thủ đoạn trong tiếng Trung mang nghĩa phương pháp, khác với nghĩa tiêu cực như mánh lới trong tiếng Việt (bổ sung từ bạn Đọc Chùa Riết Quen).
30. Ngưng trọng thì bằng nghiêm trọng, trầm trọng (bổ sung từ bạn Đọc Chùa Riết Quen)
31. Bạch nhãn lang. Người Việt ta có rất nhiều câu như nuôi ong tay áo, ăn cháo đá bát, được chim bẻ ná, được cá quên nơm để chỉ những kẻ vô ơn, đâu có thiếu thốn từ vựng đến mức dùng "bạch nhãn lang" (tiếng lóng của dân mạng Trung) nhỉ? Trần đời làm gì có sói mắt trắng đâu.
32. Bạn nào mà đọc được văn edit ở đâu dùng chữ "thập phần" thì nên hiểu nó là sai và nó có nghĩa là vô cùng, cực kỳ, rất, siêu, cực... Tiếng Việt giàu đẹp lắm ta ơi, đọc được một chương mà hoa mắt chóng mặt giật đùng đùng vì “thập phần”.
33. Não yêu đương dịch là "Con nhỏ/Thằng cha này đầu óc toàn yêu vs đương", "con cu mù con mắt", "yêu đến lú cả đầu", "chỉ toàn yêu với đương chả được tích sự gì", "nghiện yêu", hoặc thích thơ như Tố Hữu thì để là "trái tim để trên đầu" được này.
34. Cắn dưa/ăn dưa là nghe đồn, hóng chuyện, hóng hớt đó.
35. Vẽ bánh là lùa gà thôi.
36. PUA vốn là bậc thầy/cao thủ tán gái, tán trai. Sau khi truyện Trung phổ biến thì bắt đầu được dùng với nghĩa thao túng tâm lý, khống chế tâm lý, thậm chí có lúc có thể dịch là bạo hành tinh thần/gaslight nè.
38. Hoàn để là trọn bộ/xong/hết/hoàn thành/hoàn tất chứ đừng dùng mỗi chữ Hoàn, không người ta sẽ hiểu là trả lại thứ gì đó hoặc viên thuốc bắc đấy.
39. Phiên âm nương 娘 thì không dùng như đại từ nhân xưng chỉ người phụ nữ mang nặng đẻ đau mình được, với tiếng Việt không chỉ có từ mẹ mà còn có từ khác mợ/bu/má/mệ/u/bầm/mạ. Muốn dùng từ nương trong tiếng Việt thì buộc phải có thêm từ bổ nghĩa kết hợp vào như nương nương, cô nương, nương tử nó mới có nghĩa, còn dùng mỗi từ nương thì nó chỉ mang nghĩa là đất trồng trọt trên cao hoặc nhờ vào thứ gì đó thôi. Mấy người kêu edit như thế vì "nghe cổ hơn" chỉ là cảm giác của họ thôi, thử search bộ truyện Kim Dung, Tru Tiên (xuất bản), Thủy Hử, Hồng Lâu Mộng sẽ thấy dịch giả chuyên nghiệp họ dịch hết đó.
40. Theo baidu thì khởi nguồn của Vô hạn lưu là bộ tiểu thuyết mạng Vô hạn khủng bố 无限恐怖 ra mắt năm 2007, bản chất nó là người tham gia phải chiến thắng các ải do chủ thần hoặc hệ thống đặt ra để giành lấy phần thưởng, có thể lặp đi lặp lại hoặc phát sinh cái mới, cái lưu ở đây là trường phái ấy, nên có thể để vòng lặp vô hạn, trường phái kinh dị nhiều bối cảnh, thậm chí là vượt ải, đa thế giới là đủ để mô tả bản chất và cho người đọc thấy được thể loại này nói về cái gì rồi.
41. Bạch nguyệt quang, hoặc có nơi để wbw là ánh trăng sáng, thực ra có thể dịch là người trong lòng, mối tình đầu, tình cũ, tình lỡ, tình dang dở, mối tình khắc cốt ghi tâm, tình đầu khó quên... còn thích thơ thì có lá diêu bông (Hoàng Cầm), ánh trăng ngà, bóng trăng ngà, trăng đáy bể, áng mây cao, mực tím vương lại trên áo trắng, hỡi cô tát nước bên đàng, sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi (ca dao)... ngồi nghĩ một lúc là ra một đống rồi chứ có ít đâu.
42. Nốt chu sa nó là nốt ruồi son, dằm trong tim, người từng thương, thơ hơn thì tóc may sợi vắn sợi dài, lấy nhau chẳng đặng thương hoài ngàn năm (Phạm Duy)... ấy ai bảo không có từ để mô tả nào?
43. Ngoại thất trong tiếng Việt có nghĩa là tất cả những vật dụng và cảnh quan được thể hiện bên ngoài của một công trình. Ví dụ: mảng tường phía ngoài, bàn ghế ngoài trời... chứ không phải bồ!
44. Tiểu tam, từ này cũng là sai nhưng phổ biến đến nỗi lên cả sóng truyền hình, dùng bồ nhí, kẻ phá hoại, con giáp thứ mười ba, kẻ thứ ba không được à?
45. Xác thực, đích xác nên dịch là đúng là, quả thực. Người Việt mình dùng “xác thực” trong trường hợp xác thực, xác minh cái gì đấy, chứ đừng dùng kiểu “A xác thực là một đứa trẻ ngoan", tôi lạy.
46. Trà xanh là một loại trà của Việt nam, đặc biệt là trà xanh Thái Nguyên rất tốt cho sức khỏe, tuyệt đối không gán nghĩa kiểu bồ cho nó, gốc của từ này bên Trung tương đương với từ thảo mai, giả tạo, bằng mặt không bằng lòng của ta ấy.
1. "Đem + danh từ + động từ":
Trong Tiếng Việt có từ "đem", nhưng cần dùng cho đúng. Nếu bạn nói "đem gói bánh này tặng cho mẹ ","đem đi cho bố", "đem tới cho bà"... thì là đúng, chứ không phải "đem cái đầu quay lại", "đem đầu nâng lên", "đem người rướn qua" như QT.
2. "Liền":
"Liền" chính là "bèn". Đây là hai từ có thể sử dụng luân phiên để tránh lặp lại trong câu/đoạn văn. Bên cạnh tính từ dính liền, từ "liền" còn có vai trò phó từ với nghĩa là ngay lập tức, và dùng được TRƯỚC LẪN SAU động từ nếu ngữ cảnh hợp lý. Tuy nhiên, nhiều văn "edit" có xu hướng dùng "anh liền bèn", "không đi, liền ở.", "chỉ cần anh an, em liền ổn"... những thứ mà chỉ có ở QT.
3. Từ "đi" cuối câu:
Trong tiếng Việt, "đi" đặt ở cuối câu có nghĩa hối thúc, dứt khoát, cảm thán ở mức độ cao. Ví dụ "chịch đê/đi", "nhanh quá đi", "nữa đi" (motto motto)... chứ không phải "hẳn là vậy đi, không phải vậy đi" như QT.
4. "Chính là + …"
Trong tiếng Việt, "chính là" được sử dụng khi xác định mệnh đề hoặc danh từ, như "Ai làm? Chính tôi làm chứ ai" hoặc "Anh ta chính là người đã giúp tôi hôm nọ". Tuy nhiên, nếu người edit lậm QT, ta sẽ rất dễ bắt gặp những câu như "tôi chính là thích màu này", “tôi chính là thích anh ta" để nhấn mạnh hành động hoặc động từ thay vì sử dụng "rất, cực kỳ…" của tiếng Việt.
5. "Đặc biệt +…"
Trong tiếng Việt, "đặc biệt" là tính từ chỉ tính chất khác thường của sự vật, sự việc. Ví dụ như "Món này rất đặc biệt vì nó được nấu bởi đầu bếp Mẹc Chè Lin" hoặc "Cô ta được đối xử đặc biệt" chứ không dùng "đặc biệt" để bổ nghĩa cho hành động theo kiểu "anh ta đặc biệt tới thăm tôi" như trong QT.
6. Có hay không ...
"Có hay không anh yêu em?". Xin đừng đánh đồng nó với câu "Anh có yêu em hay không?" trong tiếng Việt. Tiếng Việt không tồn tại thứ của nợ này!
7. A ở cuối câu (bổ sung từ bạn DoubleBoiledExtreme)
Ví dụ: "Anh đi ăn a", "anh bắn bi bóng a", "em xúc bình xăng không a", "chúng ta chơi uyên ương hí thủy a"...
8. Spam cấu trúc chen trạng ngữ/giới từ vào giữa S với V trong mọi trường hợp (bổ sung từ bạn ZirconAswin)
Không phải tất cả trường hợp nhưng spam cái cấu trúc chen trạng ngữ/giới từ vào giữa S với V đọc cũng..., kiểu thay vì "tôi lấy... từ trong túi" thì lại thành "toi từ trong túi lấy ra...)
Tuy nhiên, người không rành việc chuyển ngữ tiếng Trung hoặc lậm QT thường có xu hướng bê nguyên si từng chữ sang, có chữ nào bê chữ đó, khiến câu tiếng Việt bị thừa chữ và nặng. Trong tiếng Việt, chỉ có cấu trúc “Những N này đều Adj” (những cô gái gái đều có vẻ kì lạ), “Cả đám N này đều Adj/V” (cả đám nhóc này đều nghịch ngợm), “Mấy N này toàn Adj/V” (mấy đứa này toàn quậy phá), chứ không có cấu trúc "Những N này toàn đều Adj".
180 Bình luận
Lấy ví dụ đơn giản trong tiếng Nhật có từ itadakimasu nó chỉ đơn giản là "tôi ăn đây" kèm theo chút sắc thái biết ơn đối với người đầu bếp nhưng dịch sang tiếng Việt thì người ta sẽ dịch là "mời mọi người ăn cơm" - nó lệch 1 trời 1 vực so với câu gốc (vừa khác chủ thể thực hiện hành động, vừa không có sắc thái biết ơn) nhưng đây mới là cách dịch đúng. Không phải vì nó sát với ý nghĩa của ngôn ngữ gốc mà bởi vì nó phù hợp với văn hoá/cách hiểu của người Việt. Thành ra mấy ai nào bảo phải dùng từ lậm QT chỉ vì tiếng Việt không có từ mang sắc thái tương ứng đều không đúng đâu nhé. Dịch thuật không phải là sát từng câu từng chữ, mà là làm sao để truyền đạt được (quan trọng là truyền đạt được) gần nhất với ý tác giả muốn nói. Bạn dịch sát mà người đọc không hiểu thì bạn đã làm hỏng yếu tố "truyền đạt được" rồi.
Mình không phản đối việc sử dụng Hán Việt, vì từ Hán Việt có đến khoảng 29% thay hoàn toàn tiếng Việt trong mọi lúc và khoảng 60-70% dùng lẫn lộn với tiếng Việt nhưng phần lớn nghĩa hơi khác. Trong rất nhiều trường hợp, bối cảnh thì việc sử dụng từ Hán Việt thuận tiện hơn là thuần Việt. Nhưng mình phản đối việc sử dụng những từ lậm QT là âm Hán Việt đội lốt từ Hán Việt được gán cho cái nghĩa cao siêu và chê bôi tiếng Việt của chúng ta không đủ để mô tả được hết ý trong khi thực tế không phải như vậy.
Ngôn ngữ rất diệu kỳ mà, tiếng Việt ta cũng rất giàu và đẹp, không phải lúc nào dịch sát 100% cũng là đúng là hay, đồng ý là nhiều từ tiếng Việt nó không bao hàm hết tất cả nghĩa của từ tiếng Trung, nhưng chúng ta là những người dịch, người chuyển ngữ mà, có phải phổ cập hay dạy tiếng Trung/âm tiếng Trung đâu, dịch sao mà người đọc hiểu được nghĩa cần hiểu được mà?
Bố tiên sư mấy thằng viết bài fb với thread bảo đàn ông thay lòng đổi dạ 🤣🤣
https://www.facebook.com/share/1DbS2tt5tT/
Thành thử nếu cậu đọc thấy văn nào mà để "xin chào đại gia, đại gia trật tự đi..." thì tức là người edit/chuyển ngữ đó bị lậm QT hoặc hoàn toàn không biết gì tiếng Trung và phụ thuộc vào phần mềm thứ 3 mới mắc phải lỗi cơ bản như vậy.
Nên phản bác luận điệu này như thế nào vậy?
[這些 (này) + N (chủ ngữ)+ 全都 (phó từ chỉ toàn bộ)+ V/Adj (vị ngữ)] . Đây là một cấu trúc thường gặp trong tiếng Trung hiện đại, nghĩa là toàn bộ chủ thể đều có vấn đề gì đó, không chừa một ai. Ví dụ: Này/đó + nhà + toàn bộ đều + độc ác.
Tuy nhiên, người không rành việc chuyển ngữ tiếng Trung hoặc lậm QT thường có xu hướng bê nguyên si từng chữ sang, có chữ nào bê chữ đó, khiến câu tiếng Việt bị thừa chữ và nặng. Trong tiếng Việt, chỉ có cấu trúc “Những N này đều Adj” (những cô gái gái đều có vẻ kì lạ), “Cả đám N này đều Adj/V” (cả đám nhóc này đều nghịch ngợm), “Mấy N này toàn Adj/V” (mấy đứa này toàn quậy phá), chứ không có cấu trúc "Những N này toàn đều Adj".
Một vấn đề nữa là trong việc dịch tiếng Trung là cần xét đến ngữ cảnh, xem nó là văn nói hay văn viết, sắc thái của câu đó như thế nào. Nếu là văn viết thì cần dịch theo hướng trung tính, ví dụ như "Lớp 10A đều là học sinh xuất sắc"; còn nếu là khẩu ngữ, mỉa mai, than trời thì có thể dịch là “Lớp 10A toàn bọn trâu bò!”,“Cả lớp 10A chẳng đứa nào có điểm dưới 9!”,“Đám 10A đều là thánh!”, chứ không nên gò ép từng vị trí từ tương đương 1-1.
"Ma đầu" được dùng để chỉ kẻ ranh ma, độc ác, nó giống "cô nương", "công tử", v.v trong các phim truyện cổ phong. Trước mắt thì tui chưa thấy nó ở đâu ngoài truyện tiên hiệp. Có thể tạm dịch "tiểu/lão ma đầu" thành "thằng quỷ nhỏ", "thằng già âm hiểm", v.v. tùy trường hợp.