Biết mình chẳng còn sống được bao lâu, Minh từ giã gia đình, khăn gói một mình lên núi Lang Nha, nơi có khu đạo tràng mà người sắp lìa đời thường lui tới.
Trời độ cuối thu, gió rít gào lẫn mưa rơi dưới mái thuyền nghe lộp độp, gã nén một hơi thở dài, quan sát từ hông thuyền. Bên kia sông, trẻ con xóm chài quanh bờ chơi tản mát. Những cụ già râu tóc bạc phơ chống gậy nhìn sóng nước mênh mông.
Tới chân núi, có một cái quán nước nhỏ bán những vật dụng cần thiết. Minh mang theo nhiều tiền, nhưng chỉ chọn ra hai bộ áo lam, một chiếc đèn pin, một bộ nồi đun. Nghe nói đạo tràng đã đủ mùng mền chiếu gối. Có thuốc lá bày trên sạp. Gã định giắt hông vài bao, nhưng nghĩ thế nào lại thôi.
Sau đó cuốc bộ lên đỉnh núi, tới nơi mặt trời đã sắp lặn, chim dớn dác bay về tổ.
Thầy thấy Minh tới, không nói không rằng đưa cho một cái bát để vào ăn cơm. Ở đây họ tu theo lối khất sĩ, chiều đã bộ hành xuống những ngôi làng dưới núi để xin thực phẩm của dân. Tới một cái sảnh nhỏ, có độ mười lăm, hai mươi người cũng ở đó, phần nhiều đã đứng tuổi. Gã ngồi bên cạnh thầy, được chia một phần cơm. Có cá, có khoai, rau dưa và muối lạc.
Ăn xong, mọi người dọn dẹp và lại ngồi ở sảnh chung. Thầy không tụng kinh, không cầu khấn, chỉ nhìn một lượt, và giới thiệu gã:
- Anh Minh này sẽ dành những ngày tháng cuối ở cạnh chúng ta. Mọi người hãy bảo ban giúp đỡ.
Mỗi người đều bò đến lại gần, chạm vào bàn tay, cánh tay, đầu gối của gã, rồi lại lùi về sau. Có những ông lão tiều tuỵ tóc chỉ lưa thưa vài sợi. Có những bà lão tròng mắt sâu hoắm, da dẻ xanh xao. Có cả một đứa trẻ con chỉ còn da bọc xương, nhưng đôi mắt còn tinh nhanh lắm.
Xong nghi thức, mọi người tản ra. Thầy dẫn Minh tới một căn tịnh thất trong rừng, giữa những căn khác. Bên trong quả thật có đầy đủ đồ dùng sinh hoạt cho một người. Bên cửa sổ có chậu cây đã chết khô. Gã dọn dẹp một lát, rồi thắp nến lên. Sau đó ngồi một mình trong bóng tối.
...
Tảng sáng, ánh dương rọi qua tán rừng, soi chiếu ngọn nến đã tàn lụi. Sáp nến chảy loang lổ xuống mặt bàn gỗ. Sợi bấc đã hoá ra tro.
Minh dậy vệ sinh cá nhân, rồi bất giác dừng lại trước chậu cây héo úa. Trông nó còn thê thảm hơn vào ban ngày. Sẵn nước rửa mặt, gã tưới tắm cho nó một chút.
Buổi sáng là thời điểm cư sĩ xuống núi khất thực. Minh ôm bình bát đứng vào dòng người. Thầy đi trước, cũng không kiểm đếm số lượng người theo. Gã liền chột dạ. Lúc đi qua cái chòi kia, có người đàn bà chỉ ngồi dựa cột, đôi mắt nhìn vào khoảng không vô định. Bà ta không đi xin ăn sao? Ở đây hầu như mỗi người sống tách biệt, không mấy khi can dự việc của nhau.
Thầy dẫn đoàn xuống núi, đi trên con đường mòn quanh co dẫn qua xóm làng. Thôn dân đã đứng đợi sẵn, cho bánh trái, thịt cá, cơm canh và hoa quả. Gã được gia đình nọ cho một nắm rau xào, cơm chiên và chuối chín. Bố thí xong, họ thản nhiên đi làm đồng, hoặc đi vào nhà tiếp tục công việc.
Gần trưa, thầy dẫn mọi người về núi, lại vào cái sảnh lúc trước ăn uống. Có người nhắc gã chỉ ăn một nửa thôi, còn lại dành cho bữa tối. Không khí bữa trưa vẫn rất yên lặng, mọi người chỉ nói khẽ tới mức như thì thầm với nhau.
Đến chiều, mọi người tập hợp lấy cuốc xẻng. Những tưởng đi trồng cây hay canh tác gì đó, nào ngờ tới một bãi tha ma nằm sâu trong rừng. Sau đó mỗi người tự đào lấy huyệt của mình, sâu những ba tấc đất. Có người đào được một nửa, có người đã gần xong. Ngay cả đứa trẻ con yếu ớt kia, cũng tự đào một cái hố nho nhỏ bằng một cái que.
Thấy Minh do dự đôi chút, thầy bước tới cầm cuốc và rẫy cỏ làm mẫu.
- Anh cứ bình tĩnh và hoàn thành, không có gì phải vội vã. Mệt thì nghỉ ngơi.
Gã cũng xuôi tai, liền cùng mọi người tự đào huyệt chôn mình. Tiếng cuốc bổ phầm phập vang lên giữa cánh rừng hiu quạnh. Thầy chắp tay đi dạo xung quanh, trông thấy một con giun đất bị ai vô tình chặt đôi ra, liền vén một khoảnh đất nhỏ rồi vùi xác nó lại.
Chiều tà, Minh cơ bản mới rẫy xong cửa huyệt của mình. Liếc nhìn sang bên cạnh, gã thấy một cái huyệt ai đó đã đào xong, chỉ còn phủ đất lên là hoàn thiện việc chôn cất. Nhưng chủ nhân của nó cả buổi không thấy xuất hiện.
Đoàn người lũ lượt vác cuốc về nhà, tắm rửa và giặt giũ. Gã đứng nhìn cảnh mặt trời lặn trên núi, lắng tai nghe tiếng gió thu về, tự nhiên thấy lòng nhẹ bẫng đi.
…
“Cái thân này, cũng chỉ là kết tinh của nước, lửa, gió, đất, nên sớm muộn gì cũng hoai mục theo lẽ vô thường của thế gian.” Kết thúc buổi pháp thoại, thầy vạch tà áo lam, để lộ ngực trần gầy trơ xương. “Vũ trụ rồi sẽ hợp lực huỷ đi thân này, nên sầu não có ích gì. Cứ thảnh thơi mà sống.”
Mọi người xì xầm nhỏ to ở dưới với nhau. Thực ra lúc mới đến đây gã đã nghe người ta bàn tán gì đó, về lai lịch của thầy. Có người nói thầy cũng từng là bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối, bằng một phép màu nào đó có thể tự chữa lành cho bản thân; có người lại bảo thầy là một bác sĩ đã từ bỏ nghề y, và đi tìm nghĩa lý ảo bí của thiên địa để giúp đời.
Thấy mọi người không chú ý, thầy cũng im lặng. Không nhịn được, một thanh niên đứng lên nói:
- Chừng nào thầy có thể nói về quá khứ, xuất thân của thầy được không? Chúng con tò mò muốn được biết.
Cứ ngỡ thầy sẽ phản ứng gì đó khác đi. Nhưng không, vẫn vẻ bình thản và đạo mạo từ lúc đầu, thầy đáp:
- Quá khứ, vị lai, thì có giá trị gì? Cái thực là thầy đang hiện diện ở đây, ngay lúc này. Anh em không thấy bản thể sống động của thầy hay sao?
Không ai bảo ai. Mọi người lặng im chăm chú nhìn thầy. Cặp kính gọng bạc cũ, nếp nhăn hằn sâu trên vầng trán rộng, khuôn miệng mỉm cười như bảo đảm mọi sinh mệnh yên vị trong lòng bàn tay. Cứ như thể ở cạnh thầy đã lâu, nhưng ai nấy đều chưa từng quan sát thầy dù chỉ một phút.
- Tốt lắm. Ta ngơi nghỉ được rồi.
Nói xong thầy thu dọn kinh sách. Mọi người cũng đứng dậy theo.
Về tới tịnh xá của mình. Cảm giác thanh thản hồi chiều lại hiện hữu khi Minh tách mình khỏi dòng người. Bước đi lạp rạp trên lá rừng buổi đêm, phía sau là ánh đèn điện khuếch tán qua lá cây làm gã thích thú. Xem ra người ta chọn đạo tràng này làm nơi an nghỉ cuối cũng có lý.
Sực nhớ ra gì đó, gã ngó qua căn nhà của người phụ nữ ngồi thẫn thờ ban sáng, cũng là hàng xóm của mình. Bên trong ngọn nến vẫn đang thắp, nhưng hoàn toàn vắng lặng. Giường chiếu được gấp gọn gàng, chăn màn sạch bong.
Không nghĩ ngợi nhiều, gã về buồng dọn dẹp để nghỉ ngơi.
…
Giấc mơ xuất hiện, Minh thấy mình là một cái mầm cỏ dưới bìa rừng, đằng xa là đại lộ nhộn nhịp, phố xá năng động. Gã cảm thấy an toàn và ấm áp lắm, vì một ngọn cỏ thì phải lo nghĩ gì? Chỉ uống sương sớm, vươn mình đón ánh mặt trời, sau đó ôm ấp những thực vật bé nhỏ quanh mình. Khi trời gió, gã nghiêng mình nép vào bụi cỏ lau bên cạnh. Thi thoảng có cây gỗ bị bão quật đổ, hoặc có người đốn hạ rồi kéo đi, gã lại thấy mình thật may mắn. Gã cứ sống vô tư như thể đã một trăm năm, hoặc một nghìn năm, ẩn mình tĩnh lặng một cách khiêm nhường.
Tiếng sột soạt làm Minh tỉnh giấc, giữa cơn nửa mê nửa tỉnh, một bóng hình hiện ra. Người phụ nữ hàng xóm lúc trước thấp thoáng dưới trăng mờ ảo, đứng bên ô cửa, chăm chú quan sát vào nhà. Gã khi ấy tự dưng không chút sợ hãi, vì vẫn nghĩ mình là ngọn cỏ được cả đạo tràng bao bọc và e ấp, chỉ lặng lẽ trông lại, không nói năng gì. Sau vài giấc ngủ chập chờn, lúc tỉnh hẳn, bà ta đã đi rồi.
***
Tinh mơ, có nhiều tiếng bước chân và người nói cùng đi về một phía làm Minh tỉnh dậy. Mở cửa ra, gã thấy người ta lũ lượt kéo nhau đến khu nghĩa địa tập thể. Nơi ấy, nấm mồ ngay cạnh cửa huyệt của gã đang được san lấp. Nhìn kỹ hơn, gã thấy thi thể người đàn bà ấy đã nằm sẵn dưới huyệt, hai tay khép lên bụng, mắt nhắm bình thản. Xẻng đất cuối cùng xúc phủ lên gương mặt ấy, cô lập khỏi cõi trần.
Không kêu la, không lời than khóc. Mọi người chỉ tụ tập xung quanh thu vén đất lại. Thầy cầm theo một nhánh cây lộc vừng cắm trên mộ. Đoạn tưới nước để nó lớn lên.
Quan sát thầy, Minh chợt nhớ ra gì đó. Lại về phòng mình tưới nước cho chậu cây úa tàn bên cửa sổ. Từ hôm qua đến giờ nó vẫn vậy, vẫn chỉ có cành lá cong queo khô khốc, lá héo lưa thưa. Tưởng như chỉ cần một cơn gió mạnh là tan thành mây khói.
…
Hành trình đi các làng quê khất thực vẫn tiếp diễn. Đoàn người nối đuôi nhau, yên lặng và hiền hoà. Thôn dân như quá hiểu phong tục, cũng chỉ giao tiếp bằng một thứ ngôn ngữ không lời - kính cẩn đặt thức ăn vào giỏ. Còn thầy và đệ tử thì chắp tay cảm tạ.
Minh đi sau cùng. Đến quán nước nọ, lại thấy thuốc lá đựng trong tủ kính, đủ loại sắc màu. Cơn thèm thuốc lá nổi lên. Gã không nhịn được, theo thói quen lần hết túi nọ đến túi kia, những mong tìm thấy vài đồng lẻ để mua dù chỉ một điếu. Nhưng không có. Cũng chẳng ai cúng dường thuốc lá cả. Thế là gã lại ngậm ngùi đi tiếp.
Về đến nơi, Minh đi đi lại lại trong sảnh lớn, cố gắng tìm lại hành lý của mình để tìm kiếm tiền bạc. Không biết thầy đã cất đi đâu. Những gã ngại ngùng không muốn hỏi thầy, thậm chí cả những người tới đây. Có lẽ cứ để bẵng đi, cảm giác thèm thuốc sẽ dừng lại.
Nghĩ bụng, Minh lại về nếp sinh hoạt chung. Ăn trưa, đến chiều lại đi đào huyệt. Không hiểu sao gã như được tiếp thêm sức mạnh từ đâu đó, có cuốc phăm phăm, làm đến vã cả mồ hôi. Đào cũng được một cái hố nông, gã nghĩ thế nào lại nằm xuống đó, gối đầu lên nền đất. Cảm giác mát mẻ, cùng mùi đất ẩm thơm, phía trên là bầu trời xanh không một gợn mây, làm nền cho tán lá rừng xao động, làm gã khoan khoái dễ chịu.
- Chết là nghỉ.
Tiếng thầy cất lên bên tai. Minh nhìn sang, thấy thầy đứng đó, chắp tay sau lưng. Gã suy ngẫm một lát nói:
- Vâng. Từ khi sinh ra đến trưởng thành, luôn có một cảm giác mệt từ đâu đó trong thân, cả khi tôi ăn, đi đứng nằm ngồi, từ lúc thiếp đi đến lúc tỉnh dậy. Khi tôi bận rộn, cũng chỉ tạm thời quên đi cái mệt này. Lúc nhớ ra, lại thấy cái mệt luôn hiện diện ở đâu đó tận sâu thẳm trong người. Có lẽ phải đến lúc chết đi, cái mệt mới không còn.
Bộp! Một vật gì đó rơi xuống bụng Minh, theo phản xạ gã chụp lấy, khom lưng. Cầm lên, vật thể vuông vắn ấy là một bao thuốc lá mới tinh. Đó là thứ thầy vừa ném xuống.
- Thoải mái đi. Đây là nhà. Nhưng nhớ rằng, anh không nghiện thuốc lá. Anh nghiện hành động hút thuốc - hít vào thở ra, mân mê điếu, búng tay cho tàn thuốc bay đi, rồi khạc nhổ, rồi lại hít. Anh không thể tĩnh lặng dù chỉ một phút, vì cái mệt sẽ xuất hiện, nên anh chọn cách bồn chồn. Có người hút thuốc, có người nhai kẹo cao su, có người nói chuyện, có người tập thể dục, …. Anh đã bao giờ quan sát con khỉ chưa? Khỉ không bao giờ chịu ở yên một chỗ, mà cứ chuyền qua chuyền lại, vung vẩy chân tay, gãi đầu gãi tai. Chúng ta tiến hoá từ khỉ, nên thói quen đó vẫn còn.
Mặt trời xuống núi, mọi người cũng dừng lại, dựa vào cuốc xẻng, ngắm ánh hoàng hôn. Nắng vàng như mật ong rót phản chiếu giấy bóng của bao thuốc trong tay. Gã lặng ngắm nhìn nó. Không hiểu sao giờ phút này, cơn thèm thuốc biến mất.
***
Đứa trẻ gầy guộc ngồi trong lòng thầy, từ lúc bắt đầu buổi pháp thoại. Nó như một chú khỉ con, đang ngắm nhìn con bọ rùa bò trên tay. Thầy nói:
- Cha mẹ nó muốn đón nó về, cho đi học tiếp. Dù bệnh đã lan vào tuỷ, thời gian sống ngắn ngủi, nhưng họ hy vọng nó hoàn thành nốt chương trình tiểu học. Sau đó ra đi cũng chưa muộn. Mọi người nghĩ sao?
Phía dưới xì xầm bàn tán. Gã nhìn quanh, cũng nửa muốn phát biểu nửa không. Vốn dĩ có hai bằng đại học, một chương trình thạc sĩ đang dở dang, nếu như lúc trước còn khỏe mạnh và nhiệt huyết thì gã đã nói gì đó, nhưng giờ số phận gã cũng chẳng khác gì đứa trẻ này, nên cũng tò mò muốn biết dụng ý của thầy.
Thầy nhìn quanh. Lần đầu tiên ánh mắt thầy chùng xuống, gương mặt có nét buồn. Thầy nói:
- Ý của tôi thế này, chết đến nơi rồi mà vẫn còn lo học.
Không gian im lặng như tờ. Trong khoảnh khắc, người ta nghe thấy tiếng lá rừng xào xạc, tiếng côn trùng kêu trong đêm tối, cả tiếng gió rít dưới vòm cây. Ngay sau đó, đèn pin từ bên ngoài chiếu rọi tới. Một nhóm người tới đạo tràng, xem ra là cha mẹ và người thân của cháu bé, vừa đến kịp lúc. Trông thấy họ sau bao ngày xa cách, nó chạy tới ôm chầm lấy. Họ cảm tạ thầy và muốn đưa nó lên xe. Nhưng không ngờ, nó hiểu ra, và vùng vằng không muốn về.
Thầy cũng thông cảm, và không hề ngăn cản, chỉ dõi theo đứa trẻ chạy vào rừng trong đêm tối. Đạo tràng này từ lâu đã trở thành ngôi nhà của nó. Khi họ soi đèn đi tìm, gã cũng đi theo. Tới khu huyệt, người ta thấy nó nằm sẵn trên mộ phần mình đào - hố đất nhỏ gã từng trông thấy. Nó nhắm mắt, nằm thật yên không nhúc nhích, như thể đã chết rồi.
…
Giấc mơ Minh bắt đầu bằng lời bài hát được học từ thời mẫu giáo, khi nghe những đứa trẻ khác truyền tai nhau. Một bài đồng dao về những đứa trẻ khi lớn lên rời xa quê hương, và cha mẹ tiễn đưa một cách trang trọng. Gã nhớ về hồi mình bé, hát nghêu ngao vì âm điệu nó hay, mà ca từ chưa hiểu được. Sau đó khi nhận thức mỗi lúc một rõ, ý nghĩa bài hát dần lộ ra. Cuối cùng khi hiểu hết rồi, gã sực nhận ra mình đã là một con người trưởng thành, đang sắp sửa đối diện với cái chết.
Giờ đây một lần nữa, nghe bài hát như mới lần đầu tiên, khoảnh khắc không có suy ngẫm hay phân tích, chỉ có âm điệu du dương, chợt Minh nghẹn ngào, xúc động không nói lên lời. Đứa trẻ lên ba mới chập chững ngày nào vẫn còn sống mãi - nó nhìn thế giới này một cách mơ hồ và bí ẩn. Gã muốn tồn tại trong sự tinh khôi màu nhiệm ấy, trong mơ đã thầm ước mong cho thời gian quay trở lại thêm một lần.
Tỉnh dậy, trong lòng bàng hoàng và xao xuyến lắm. Minh vẫn nằm đó, nhìn ra cửa, nơi ánh sáng ban ngày đang le lói. Nỗi buồn như bóng ma lại hiện về. Gã nhớ năm tháng phát hiện bệnh, cả ngày không ăn, không ngủ, chỉ nằm trên giường trông lên trần nhà. Cái trần mốc meo, có vài vết nứt. Khi ánh nắng hắt lên cửa sổ, rồi kéo thành vệt dài trên tường trước khi biến mất để nhường chỗ cho bóng tối, gã biết một ngày nữa lại vừa tàn.
Hôm đó Minh không đi khất thực. Nhìn qua cửa, người người lũ lượt ôm bình bát xuống núi. Có lẽ khi nhìn vào họ nghĩ gã giống như người đàn bà kia, chỉ như một cái xác đợi chôn cất. Hai hàng nước mắt lăn dài, thực ra phần nhiều do gã vẫn thổn thức vì giấc mơ vừa xong.
Trưa mọi người ăn uống mà không có Minh. Đến chiều, khi vác cuốc tới nghĩa địa, người ta thấy gã đã nằm sẵn trong đó. Cái huyệt đã đào sâu hơn. Nhưng gã chưa chết, cũng không phát điên, chỉ bình tĩnh nằm đó, mắt nhìn trời mây. Đến tối, gã lại về nghe pháp thoại, lại trở về nhịp sống thường ngày.
***
Từng ngày trôi qua, nếp sống đạo tràng vẫn tiếp diễn đều đặn. Mỗi sáng Minh đều đặn tưới nước cho cái cây đã chết, như một thói quen, cũng không mong đợi gì nhiều hơn. Sau đó đi khất thực, rồi ăn uống. Thầy dậy rằng khi ăn là lúc tâm hồn nhạy cảm nhất, dễ tổn thương nhất, cho nên phải ăn trong thanh thản, trân quý thức ăn nuôi dưỡng sinh mệnh. Gã y lời thầy, thấy ngay cả việc đơn giản như ăn cũng có niềm vui trong đó. Và trải qua rồi mới biết, trước đây gã từng bỏ bê tới mức nào - toàn ăn trong ác pháp, trong vọng niệm, thành ra thức ăn mới chuyển hoá thành chất độc sinh bệnh tật.
Hầu như mỗi tuần đạo tràng lại có người ra đi. Có người dường như không chịu đựng được nữa, lại trở về thế tục để chữa bệnh, những mong được sống hết kiếp này. Nhưng nghe đâu trải qua nhiều đợt phẫu thuật, hoá trị và xạ trị, người đó như bị rút cạn sinh khí, đờ đẫn và mất hồn. Rồi cứ nằm liệt giường, không ăn uống gì. Bác sĩ báo rằng khối u đã sắp bị tiêu diệt, nhưng một ngày kia, người đó bị suy kiệt mà chết.
Số còn lại chết dần chết mòn vì tuổi già và bệnh tật. Có người đang trong lúc đào huyệt, tự dưng ôm ngực và thở hồng hộc. Rồi khuỵu xuống, ngã lăn ra cái huyệt mình vừa đào, hét lên một cách đau đớn. Mọi người chạy lại xem thì thấy đã tắt thở rồi. Thế là cùng phủ đất lên xong trồng cây.
Cứ như thế mỗi nấm mồ mọc lên: cây tùng bé, cây vân sam, cây tre lùn. Khu nghĩa địa rải rác những loài cây ấy, ngày qua ngày vươn lên tìm sức sống trần trụi. Cái cây trong phòng Minh vẫn chưa nhú mầm mới. Gã định bụng sẽ trồng nó lên mộ của mình. Huyệt đã đào xong rồi, nhưng không hiểu sao gã vẫn chưa chết. Thậm chí không có lấy một cơn đau nào.
Sau cùng, đông qua, xuân đến, người ra đi đã gần hết, đạo tràng chỉ còn mỗi mình Minh và thầy. Giáo pháp của thầy làm nhãn quan gã thay đổi rất nhiều. Như hình với bóng, hai thầy trò đi khất thực, rồi cùng ăn, cùng tưới tắm và vun xới cho cây trồng.
…
Cho đến một giấc mơ, giữa vô vàn những giấc mơ khác. Khi tâm trí an định và ít phòng bị nhất, thì giấc mơ định mệnh lại xuất hiện. Minh thấy mình trong đám tang của cha. Mặc dầu cha là người lo cho gã rất nhiều từ lúc bị bệnh đến khi buông xuôi, nhưng không hiểu sao đám tang ấy gã không hề có một giọt nước mắt. Những người xung quanh kêu gào thảm thiết, lạy lục quỳ bò ôm lấy quan tài, còn gã chỉ đứng im như tượng, chăm chú quan sát linh cữu có hoạ tiết rồng uốn lượn. Gã cố khóc nhưng không thể, càng lúc càng gượng gạo. Rồi người ta chuyển linh cữu đi, bỏ mặc gã trong bóng tối.
Tỉnh dậy. Căn phòng tịnh xá như có gì đó lạ lắm. Minh dậy rửa mặt, theo ý thức lại vẩy ít nước vào cái cây khô. Nhưng kìa, trên cây đã nhú ra một cái mầm mới, xanh non mơn mởn. Gã lặng người đi. Bất chợt cơn đau tức ngực lại xuất hiện, đau như những lần cơn bạo bệnh dày vò ở quê nhà. Một tay chẹn lên ngực, gã không thở được, những tưởng mình sắp chết. Phải rồi, hôm nay ắt hẳn là ngày cuối cùng - cái ngày gã từ giã thế gian này.
Lò dò tới sảnh chính, Minh muốn chào tạm biệt thầy. Mỗi bước đi tuy yếu ớt, nhưng gã trân quý lắm. Hàng cây này, bãi đất này, ngôi nhà này, gã muốn dành những thời khắc cuối cùng để quan sát chúng. Chưa bao giờ gã nhìn những thứ tầm thường thế này lại đẹp đẽ đến thế. Có vẻ đây là hồi quang phản chiếu - khoảnh khắc trước khi chết con người bỗng tỉnh táo lạ thường.
Căn tịnh thất của thầy nằm bên sảnh. Từ lúc tới đây Minh chưa vào bao giờ. Cánh cửa không khoá, nhưng lúc bỏ dép ra, chợt gã sững người.
Cánh cửa hé mở. Thầy ngồi trong phòng, trên ghế dựa một mình, không hề động đậy. Minh lại gần. Đôi mắt thầy nhắm, trông như đang thiu thiu ngủ, nhưng kỳ thực không bao giờ tỉnh dậy. Thân thể đã lạnh. Bên cửa sổ, hoa trà nở bung như một ngọn lửa, tiết trời ấm áp, ánh nắng rực rỡ và ấm áp như thường ngày.
Minh khuỵu xuống, và mếu máo khóc, khóc như một đứa trẻ. Thầy đã ra đi trong khoảnh khắc yên bình và thanh thản, như hoàn tất chu trình sống của đạo tràng - đã tiễn đưa toàn bộ đệ tử về cõi an lạc. Nhưng tại sao chỉ còn lại mình gã? Chẳng nhẽ gã bị thầy bỏ rơi sao?
Bọc thi thể thầy trong áo cà sa, Minh dành toàn bộ sức lực mình kéo lê trên nền rừng, tới khu nghĩa địa. Gã đặt thầy trong cái huyệt của mình, khi này đã đào xong, nén nỗi đau lấp đất lại. Đoạn lấy cái cây trong phòng mình, giữ lại mầm xanh, trồng trên mộ thầy.
Cơn đau khi này đã không thể kìm nén được nữa, nó bùng cháy dữ dội như thiêu đốt. Có lẽ thời khắc của Minh đã đến - nanh vuốt của tử thần đang quẩn quanh đâu đây. Gã nằm vật xuống, tận hưởng cơn đau cháy bỏng tận xương tuỷ mình.
Trời xanh, vẫn mãi là trời xanh, bao dung và rộng lượng. Gã bật cười trong nước mắt. Chết là thế này sao? Chưa bao giờ gã có cảm giác háo hức và phấn chấn thế.
Thế nhưng, cứ nằm mãi, đến quá trưa, rồi lại đến chiều tối, khi gió lạnh luồn lách dưới tàng cây, gã vẫn không chết. Hơn nữa, lại thấy thân mình ngày một khoẻ ra, đầu óc càng lúc càng minh mẫn. Liếc nhìn sang, nấm mồ thầy vẫn im lìm và bất động. Mầm xanh phất phơ trong gió bấc.
Thậm chí, một con rắn hổ mang trườn qua mộ thầy. Minh khi này không hề có chút sợ hãi, chỉ chăm chú quan sát nó. Con rắn dừng lại trước chỗ gã nằm, vươn mình, thè lưỡi. Gã vẫn không phản ứng gì, mặc cho nó hành động. Có lẽ nó là sứ giả được thần chết gửi đến. Nhưng lạ chưa, sau khi dò xét một hồi, lắc lư qua lại, nó dường như chỉ xem gã là tảng đá hoặc khúc cây mục chắn lối, tự động bò trườn qua và đi mất.
Đến lúc này, Minh mới đứng dậy. Xem ra đường sinh mệnh của mình vẫn còn. Nhưng gã phải làm gì đây? Cảm giác trống rỗng và mơ hồ ập đến, phải mất một lúc lâu gã mới có thể đưa ra quyết định.
Đêm ngả khuya, núi Lang Nha chỉ còn một ánh đèn pin. Minh đeo hành lý trên vai, đóng cửa khu đạo tràng, tìm đường xuống núi. Trải qua tất cả thăng trầm, không hiểu sao lần đầu tiên gã mới thực sự thấy mình được sống. Mỗi bước đi, sự sống càng lúc càng ngập tràn. Thậm chí gã không dừng lại, không mệt mỏi, cứ đi theo con đường mòn dẫn về nhà. Trong lòng không có gì để níu bám, cũng chỉ có mình gã giữa thế gian này. Nhưng đó không phải bơ vơ, đó là một cảm giác tự do vô bờ bến.
***
(nhiều tháng sau)
Bác sĩ giơ phim chụp, cùng những kết quả xét nghiệm lên xem. Sau đó cứ nhìn đi nhìn lại người thanh niên trẻ tuổi, ngỡ mình nhầm lẫn.
Minh hầu như không để ý đến, chỉ chăm chú quan sát những chậu hoa bên cửa sổ phòng khám bệnh viện, nhìn chúng đang lần lượt héo dần, dẫu rằng cát còn ẩm - cho dù nhân viên y tế có cần mẫn chăm sóc.
“Khối u đã không còn.” Bác sĩ nói. Ông kéo cặp kính xuống, có phần kinh ngạc trước người đối diện mình. “Cậu đã làm gì?”
Minh không đáp. Sau đó gã đứng dậy, dạo bước tới những chậu cây. Có bình tưới ở bên, theo ý thức gã cầm lên, xịt qua một lượt cho chúng.
- Tôi chỉ tưới đi tưới lại một cái cây đã chết.
…
Minh bước ra cửa. Hành lang bệnh viện hỗn loạn và phức tạp. Hai mẹ con nhà kia lao ra từ phòng khám nọ, ôm chầm lấy nhau oà khóc. gã hiểu rằng họ cũng giống mình từ những ngày đầu tiên ở bệnh viện này. Và con đường đi đến cái chết cũng không được yên ổn - bán nhà bán cửa, vái đông vái tây, sau đó bệnh vẫn trở nặng và chết. Lúc chết còn khổ nữa, người ta xúm vào, bốc lên xe, đưa đến bệnh viện, nhét một cái ống vào phổi, vật vã kích thích. Cuối cùng phải dùng đến máy móc để hỗ trợ sự sống. Để rồi khi gia đình không còn trụ được nữa, mới xin về.
Minh đi theo mẹ con họ. Khi họ ngồi thẫn thờ ở ngoài đường, gã bước đến, đưa cho họ một tấm thiệp, chỉ bảo rằng nếu mệt quá thì đến nơi này, yên tâm mà dưỡng bệnh. Đứa con bất chợt tỏ ra nghị lực lắm, nói với mẹ mình sẽ cố gắng tốt nghiệp đại học, rồi cố học lên thạc sĩ. Gã cười khổ, nhưng cũng không thể làm gì hơn. Quyền lựa chọn được chết ra sao, vốn dĩ nằm ở mỗi người.
Chiều tối, Minh bước tới cổng bệnh viện. Một chiếc xe ô tô đã đậu sẵn. Lác đác vài bệnh nhân đang đứng đợi gã, trên tay là thiệp mời được phát hồi chiều. Gã nhìn họ một lượt, gật đầu chào. Họ cũng chào lại. Sau đó tất cả cùng lên xe, bắt đầu hành trình tới núi Lang Nha.
(Hết)
0 Bình luận