Gửi các bạn dịch giả, những con người còn tâm huyết dịch truyện. Tui nghĩ mào đầu thế này, vì trước một kỉ nguyên đầy biến động... a, ai cũng biết nó biến động, vậy thôi. Và giờ đây, luật lệ không còn công bằng với các bạn nữa. Lượng độc giả giảm ít lại, những kẻ ngạo mạn dùng chút ít công sức để xứng công, trong khi dối trá và lừa lọc cứ nhen nhóm vởn quanh. 

Nói đơn giản, AI xâm chiếm cả mảng dịch. Tui nghĩ giờ chúng ta có thể thẳng thắn với nhau rằng, AI đã xâm chiếm toàn bộ. Mảng truyện dịch, giờ mà kể tên vài người ra chắc họ cũng nhột ấy. Nhưng xin các bạn chớ giận, hãy nghe tui kể chuyện vòng vo một chút. Tui hứa sẽ đi vào vấn đề sớm thôi.

Ngày nọ, tui có cuộc đối thoại thế này với ông bạn dịch bên manga. Về quan điểm, chúng tui thống nhất là ghét AI. Nhưng anh ấy (và đa số các kẻ mà bạn thấy trên mạng hiện tại) đều đang nói một quan điểm chung, "AI dịch giờ cũng ổn rồi". Tui nghĩ là tui không đồng ý. Tui cảm thấy bản thân tức giận. Nhưng tui chưa rõ lý do. Và sau một hồi, đến ngày hôm nay, tui đã có câu trả lời của riêng mình.

"AI chưa bao giờ là ổn cả. Thứ khiến AI ổn chính là chúng ta."

Thành thật với nhau nào, chất lượng AI hiện tại nếu so với bản dịch tệ nhất 7 năm trước chắc còn chẳng tới. Gì mà, "chỉnh sửa một chút là AI sẽ ổn như con người chứ", rồi thì "giờ là kỉ nguyên của AI"? Nghe mà phát ói. Nghe mà tởm lợm đến tận xương tủy. Rặt những lý lẽ rất vô lý. Nhưng, "AI đâu có sai?", "AI chỉ là một công cụ". Phải, nó chỉ là một công cụ. Nó cũng như máy vi tính. Nó cũng như máy giặt, và hàng vạn công cụ khác. Rồi con người sẽ phát triển và... Rồi, ngưng. Sai bét nhè.

Cái thứ nhất, thứ sai không phải AI, mà là những kẻ lợi dụng AI cho ích lợi bản thân. Nên nhớ, AI chỉ là một công cụ, máy tính chỉ là công cụ, máy giặt suy cho cùng cũng chỉ là một công cụ. Một mình nó chẳng thay đổi được gì. Nhưng phải có người sử dụng thì nó mới trở thành một thứ nguy hiểm. Tui xin phép xài từ nguy hiểm, vì tui tin AI có thể thay thế con người, không phải vì nó dịch hay hơn, mà là vì nguyên do thứ hai.

Đó chính là độc giả. Người đọc bản dịch của các bạn suy cho cùng vẫn là độc giả. Và "nhờ các dịch giả AI", chất lượng bản dịch sẽ càng ngày đi xuống, khiến họ cũng dần dà mất đi "cái bám víu" chất lượng cao. Kết cục, mấy người dịch AI là thứ chất đầu tiên, nhưng chính các bạn, những con người phí công hoài sức cũng theo đó mà chết, chết vì chẳng ai cần và chết vì giờ ai cũng có thể train AI để tạo một câu chuyện rác rưởi. Một câu chuyện tởm lợm. Một câu chuyện thiếu chiều sâu, thiếu cảm xúc, thiếu ý nghĩa, thiếu sáng tạo, thiếu hành văn mạch lạc, thiếu chút ít hy vọng của con người và chút ít phát triển trong trí tuệ. Nhưng con người ấy mà, ai thèm quan tâm mấy thứ xa vời ấy chứ? Họ chỉ quan tâm thứ gần gũi thôi. Và thứ gần gũi ấy hả, đó chính là việc có thể tiếp cận bản dịch này càng NHANH càng tốt.

Được rồi, tổng hợp lại nào. Vậy là từ nãy đến giờ, người sai là lũ xài AI, nhưng kẻ mà tui đang gắn tội đồ là... độc giả? Là những người đang tự hạ tiêu chuẩn xuống, khiến tui, khiến các bạn làm nghiêm túc như tui, khiến những kẻ có hy vọng như tui chết theo? Rằng chính họ đang giết chính họ, giết chính cái ngành này, giết tất cả mọi thứ âu chuộc chút rởm đời lợi ích cho cái tôi bản thân, và khi họ chết thì thứ có danh tiếng là họ chứ không phải là những kẻ đổ máu và nước mắt lên bản dịch.

Tại vì sao, tại vì NHANH. 

Thuở xưa, khi chất lượng của máy móc còn chưa có, thì mọi bản dịch đều có một mức chất lượng nhất định. Có thể hay, có thể dở, nhưng chúng ta đều công nhận đó là một bản dịch dùng sức của NGƯỜI. Và NHANH, nó là bởi vì NGƯỜI đã tốn sức phí công hoài bão, dù cho chất lượng có giảm sút thì âu cũng là công sức miệt mài. Chúng ta tôn vinh những thứ ấy. Để rồi thời nay? Khi những kẻ rác rưởi tận dụng cái NHANH để cầu vinh, chúng ta nhanh nhẹn lao đến và tâng bốc chúng, bỏ mặc cái tính NGƯỜI ở lại.

Để rồi chết đi, chết đi, và chết đi hy vọng về tương lai... 

Nhưng độc giả có sai không? KHÔNG.

Thứ sai chẳng phải là độc giả. Họ chẳng sai gì cả. Họ vẫn đọc truyện như bình thường. Nó cũng như suy thoái dân số vậy. Nếu cả một đất nước sụp đổ, đó là chuyện vĩ mô, chuyện xa vời. Người dân có CẦN phải làm gì không? Không, chẳng cần làm gì, chẳng nên làm gì cả. 

Thứ cần thay đổi, suy cho cùng, không phải lũ dịch AI. Tụi họ vẫn tuân theo luật cũ, những kẻ cho rằng đó là thứ đáng tuyên dương là độc giả vẫn tiếp nhận. Độc giả cũng vậy, họ cũng chẳng cần phải thay đổi. Giờ bắt họ tự nhận thức đâu là bản dịch hay, đâu là bản dịch dở, khi rừng rừng lớp lớp xung quanh toàn AI ấy hả? Sao mà có thể được. Kêu họ bắc thang lên hỏi ông trời có khi còn được ấy.

Thứ phải thay đổi là chúng ta, các bạn dịch giả. Nhưng thay đổi ở đây không mang nghĩa đơn thuần là thay đổi quan điểm bản thân. Các bạn không phải là chấp nhận AI, các bạn không phải là tôn trọng AI, các bạn ở đây là thay đổi hoàn toàn môi trường chiến đấu.

Tui nhắc lại, hỡi mọi dịch giả đang đổ xương, máu, mồ hôi và nước mắt dịch truyện. Thứ mấy người cần không phải là một cái TỐC ĐỘ khiến độc giả tôn trọng, mà là một cái CHẤT LƯỢNG đầu độc mọi độc giả.

Chúng ta không thể thay đổi người khác, chúng ta chỉ có thể thay đổi bản thân. Và giờ đây, cơ hội duy nhất để chúng ta quay lại chính là CHẤT LƯỢNG. Tui không đòi hỏi các bạn phải rèn dũa bản thân. Tui chỉ muốn tất cả mọi người cùng hợp sức để tập trung vào hai chữ CHẤT LƯỢNG.

Hãy lấy chất lượng làm trung tâm. Hãy lấy chất lượng làm quy chiếu. Đừng quan tâm tới NHANH, các bạn không thể đọ lại AI. Chiến trường giờ đây đã thay đổi. Nhiệm vụ của các bạn là bóp nghẹt độc giả bằng một thứ CHẤT LƯỢNG liều cao. Nhiệm vụ của các bạn là cưỡng ép cải thiện YÊU CẦU của độc giả. Khiến họ đọc các bản dịch hay đi, khiến họ đọc bản dịch trọn linh hồn của tác giả đi, khiến họ phải YÊU cái mà các bạn YÊU ở tác phẩm các bạn dịch đi.

Vì đó là tinh túy của việc dịch, vì đó là bản chất của việc dịch. Đừng quan tâm tới ai hay thứ gì. Đừng quan tâm người khác nói gì. Thứ các bạn đang làm, đó là một thứ đáng để tôn trọng, đáng để tôn vinh. Tại sao người khác có quyền quyết định thứ bạn làm là uổng phí, trong khi chính thâm tâm bạn biết thừa đó là tốt?

Vậy thôi. Lời tui chỉ có thế, trước mớ loạn lạc rác rưởi mà ai ai cũng ngầm đồng ý một chuyện ngu si hèn hạ. Tui không hiểu tại sao đây còn là vấn đề để tranh luận luôn ấy. Chẳng phải khi AI chiếm việc các bạn, thứ đầu tiên các bạn nên làm là cải thiện bản thân đến mức giết chết ngạo mạn của những kẻ ấy sao?

Xin lỗi, tui hơi nặng lời. Vụ drama bên xóa truyện khiến tui phát bực với cả cái cộng đồng hako vì chẳng ai chỉ ra cái vấn đề cốt lõi cả. 

Và tui sẽ không dừng bài nói ở mức "tạm bợ". Tui sẽ biến chuyển nó thành một quyết tâm. Tui không quan tâm ai theo, tui không quan tâm ai chê trách, tui không quan tâm liệu mọi người có thực sự quyết tâm như tui không. Tui muốn, và xin phép lặp lại, tui muốn tất cả những ai còn tin CHẤT LƯỢNG là thứ làm nên một bản dịch, một câu chuyện chuẩn chỉnh, hãy cùng tui bước đi trên một con đường đầy thử thách.

Dưới đây là các kinh nghiệm tui có về việc dịch. Xin mạn phép chia sẻ để mọi người cả mới lẫn cũ đều có thể kinh qua. Với những bạn mới, tui hy vọng quá trình này sẽ giúp mọi người cải thiện chất lượng bản dịch. Với những anh chị già dặn, em xin lỗi em xin lỗi em xin lỗi em xin lỗi em xin lỗi vì đã ngạo mạn ạ, nhưng đại ý của em chỉ đơn giản là muốn chấm dứt cái thực trạng nửa vời trên hako hiện tại thôi. Nếu mọi người có ý kiến nào, xin hãy để lại góp ý để em thêm vào ở các bản tiếp theo ạ. 

Đầu tiên, về việc trước khi dịch. Tui nghĩ một lỗi sai cơ bản mà rất nhiều người mắc phải đó là bước trước khi dịch. Vì thường... trước khi dịch là làm gì cơ? Xin thưa, đó là đọc qua nội dung bạn cần dịch. Bạn có thể cross-check với AI ở mảng này, tui nghĩ nó làm khá tốt ở khoản phân tích ra nội dung để bạn có thể hiểu. Xin hãy nhớ là chỉ dùng nó ở mảng hiểu, ví dụ ở một số bộ nhất định khi tác giả cố ý hay ngẫu nhiên viết khó hiểu. Giả sử, "This series will end with the graduation books, starting with the next one, but before that, we’re planning to insert a side story." Nếu bạn không hiểu câu đơn giản này, hãy thử hỏi AI. Hỏi không chỉ ở mặt nghĩa, mà còn ở cả mặt diễn đạt, ẩn ý, cảm xúc, vv. Như câu ở phía trên kia, nó có nghĩa đơn giản là, "Series sẽ kết thúc với phần tốt nghiệp bắt đầu từ quyển sau. Sẽ có một ngoại truyện ở trước phần đó". Bạn chưa cần phải dịch hay ở phần này, vì đây là bước trước khi dịch. Tổng kết, phần này, bạn hãy đảm bảo 3 điều:

- Bạn đã hiểu sơ bộ nội dung mình cần dịch là gì, đảm bảo bản thân không hiểu sai bất kì ý gì tác giả muốn nói.

- Có ẩn ý, đại ý, cảm xúc nào cần phải diễn đạt trong bản dịch của mình, hãy highlight nó lên. Hãy tô thật đậm cái khúc đó, để làm sao bản dịch của mình có thể nhấn mạnh điểm ấy. Đó chính là thứ tách biệt bạn ra khỏi phần máy móc mà lũ AI đang biện minh sẽ ngang ngửa con người.

- Bản thân sẽ dịch xong cái này trong bao lâu và trong bao nhiêu section. Cái này rất quan trọng nhé, tại một bản dịch quá dài sẽ khiến bạn đuối, trong khi nếu bạn dịch xong ở một đoạn lửng lơ thì sẽ để cảm xúc lơ lửng (the floor is made out of floor, yes). Giả sử đi, tui sẽ để khoảng 3000 từ cho một section dịch. Còn bạn có thể để 1500 hay 2000, nhưng cũng có thể để 10000 từ (ôi chúa, bạn mất tư cách làm người rồi) làm một section. Xong xuôi chưa? Rồi à, vậy chúng ta hãy cùng đi tới bước tiếp theo nhé.

Trong khi dịch, tui nghĩ phần này để các bạn bay bổng bao nhiêu cũng được. Nhưng gợi ý chung chung của tui là thế này. 

1. Hãy tập trung vào 400~1000 từ đầu, cho đến khi bạn cảm thấy bản thân đang chìm vào thế giới của tác giả. Một khi chìm vào, bạn có thể không cần để ý đến chất lượng mình đang gõ nó là cái gì, nhưng nhớ bản thân sẽ phải coi lại lần sau. Bởi vậy, giữ ở mức nào tằng tằng để bản thân lần sau còn không chửi đổng. Nếu có ai đọc chat của tui trên discord chắc cũng biết tui hay chửi bản thân dịch bước một thế nào ha...

2. Nếu section của bạn quá dài, hãy có một khoảng nghỉ nhỏ. Nếu bạn định bản thân đã xong section ngày hôm nay, ép bản thân nghỉ. Làm ơn đấy, thứ ông tập trung là CHẤT LƯỢNG, thì ít ra hãy đề cao thứ ấy trên hết. Nếu bản thân có thể làm thêm, có thể để bản thân làm vậy, nhưng xác định section lần sau cho chuẩn chỉnh hơn. Mỗi người sẽ có một quy tắc và môi trường dịch khác nhau, nên nếu bạn ổn với setup hiện tại mà ra chất lượng tốt, okay, cứ tiếp tục co quắp như sinh viên báck hoa giải tích đi.

3. Nếu bạn phải dịch dài ngày, bạn nên dành ra khoảng 20 phút đầu mỗi lần bắt đầu dịch để đọc lai bản dịch khúc trên của bản thân. Tui cảm giác cách này vừa tiết kiệm thời gian vừa cải thiện chất lượng bản dịch đáng kể. 

4. Đập đầu quỳ lạy người giỏi hơn dạy mình. Kể như tui hồi trước, "sensei ơi, em sửa xong rồi nè, sensei ới-", rồi bà chị dập thằng em bằng hàng hà chi chít lỗi sai để thằng bé sửa trong cô độc. Tui đớn, tui đau, tui thù... Nhưng cái chính là, tui biết bản thân đang SAI ở chỗ nào. Cái điểm đớn nhất của xã hội hiện tại chắc là... ừm, các bạn dịch mới chẳng ai chỉ lỗi sai ở đâu cả. Thì tui nghĩ là cứ kiếm mấy người tài ấy. Đừng nhìn tui, đừng kiếm tui. Thiếu mẹ gì người giỏi đâu?
Nói chứ... ai muốn tui góp ý thì nhắn tin riêng nha. Mà coi như cầu cứu cấp bách lắm thôi nhé. 

5. Tự chỉnh sửa, nhưng hãy nhớ các lỗi bản thân mắc phải lần bị ăn chửi trước. Được rồi, nếu bạn thiếu khả năng tự chỉnh sửa, xin hãy hỏi sensei, còn nếu tự chỉnh được... thì cứ làm tiếp đi. Hồi trước khoảng 2023-2024, trung bình mỗi ngày tui đếm khoảng 2000 lần bản thân nhắc phải chỉnh lỗi liên kết. Welp... thành quả... là vẫn tệ hại. Nhưng ít ra tui biết cách sửa nhé.

6. Và cuối cùng, hãy dành thời gian ra đọc lại sau khoảng thời gian dài (ex. 3 tháng). Hãy nhìn sự trưởng thành trong cách dịch của bản thân, và dành ra một ngày chỉnh sửa bản dịch cũ. Việc sửa lại không chỉ giúp bản thân trưởng thành, mà còn giúp ôn lại các lỗi và đồng thời còn tìm ra các lỗi mới nữa, giúp bản thân mắc kẹt trong hố sâu không đáy mang tên chỉnh sửa lỗi sai...

Còn dưới đây là góp ý về phong cách dịch...

1. Người đọc là độc giả. Người đọc là độc giả. Người đọc là độc giả. 

Rồi, nhớ chưa? Được rồi, nếu nhớ thì khi bạn gặp một khúc KHÓ DỊCH, bản thân HIỂU nhưng không thể truyền tải trọn vẹn, thì ĐỪNG CÓ NÉM MẸ NÓ VÀO AI RỒI CHỈNH BẢN DỊCH, mà hãy dịch theo cách bậc thang. Ví dụ: 

"But even when the night came and wrapped us up in darkness, we could look up, and stars would be twinkling in the sky above us."

Bước 1, dịch thuần nghĩa. "Nhưng khi đêm tới (1) và phủ lên chúng ta lớp bóng đêm (2), chúng ta có thể nhìn lên (3) và thấy các ngôi sao lấp lánh phía trên cao bầu trời (4).

(*) Nếu không hiểu, hãy hỏi các lão làng. Coi cách họ giải thích tại sao lại dịch thế này, lại nhấn mạnh thế ấy. Cố gắng hiểu khúc này nghen, để bản thân tham khảo chứ không sao chép y nguyên. Văn người ta với văn mình sao mà giống nhau được, học hỏi để cải thiện nhé.

Bước 2, Xác định khúc nào quan trọng. Ví như ở đây, đêm phủ cảnh vật và sao trời bầu trời là hai khái niệm đối xứng, như vậy bản dịch của chúng ta phải nhấn mạnh được điều ấy.

Bước 3, dịch theo bậc thang. Hãy dịch, rồi để bản không ưng lui xuống dưới một bậc, rồi hãy dịch theo cách khác. Thứ nhất, bạn có thể có cái nhìn tổng quan hơn về các cách sắp xếp cấu trúc câu. Thứ hai, bạn có thể nhìn ra điểm không ưng để cải thiện ở lần sau. Xóa đi viết lại liên tục sẽ khiến bản thân mất phương hướng, thậm chí có thể bỏ cả section dịch chỉ vì câu giản đơn.
Tui sẽ thử, ở đây hoàn toàn là quá trình suy nghĩ của tui nhé.

"Nhưng này, cả khi trời có chuyển tối thăm thẳm, bọc phủ chúng ta trong lớp đêm đen; thì chỉ cần nhìn lên, chúng ta sẽ thấy ánh sao sáng tỏ bày."

Nhưng ngay cả khi màn đêm có tới, phủ chung quanh vào làn đêm đen

Nhưng này, cả khi trời có tối đen nghìn kịt, thì chỉ cần ngước lên bầu trời, cậu sẽ thấy ngàn vì sao sáng rực.

Khi đêm buông, bóng tối sẽ phủ xuống toàn cảnh, nhưng kìa, chỉ cần nhìn lên cậu sẽ thấy ánh sao trời sáng rực.

Khi màn đêm buông xuống, rũ rượi ánh đêm đen lên khắp cảnh vật chung quanh; thì chúng ta chỉ cần nhìn lên, và trên cao đó chính là ánh sao sáng soi rọi.

Bản dịch như kia không phải là hay nhất, bản của dịch giả kia hay hơn nhiều (trong Cô gái văn chương tập 5, khúc cuối cho những ai thấy nó gờn gợn), nhưng tui cũng thử dựa trên sức mình. Và đó, trải qua quá trình ra bản dịch, tui phải sửa và sai rất nhiều. Có đáng sợ không? Không hề, vui là đằng khác, vui để thử sức sao cho truyền tải trọn vẹn ý của tác giả. Đó mới là cái tâm của nghề dịch.

Một vài bạn thuộc trường phái dịch chuẩn có thể bất đồng với cách dịch của tui, nhưng ừm, không sao cả! Mỗi người nhận định câu đó theo một cách khác nhau mà, và cách bậc thang của các bạn sẽ cho ra kết quả khác tui. Miễn là chịu dịch thôi.

2. Hán Việt hay thuần Việt? Chính xác hay đại khái?

Một trong số những thắc mắc tui hay mắc phải nhất khi dịch (đặc biệt là các bộ Fantasy), đó chính là nên dịch đơn giản hay dịch phức tạp. Giả dụ, Bạch Ngân hay Bạc Trắng. Theo cá nhân chủ quan của tui, việc đó... nên để người dịch tự quyết định. Nhưng nếu bạn chọn Hán Việt, xin hãy giải thích cụ thể (như mớ note mà người dịch trước bộ Côn trùng đã để lại ở chương 1)

Nhưng nên nhớ, hãy chỉ dừng Hán Việt ở mức "nếu phải cần thiết". Chứ cao trung, sao không dịch là cấp ba đi? Sơ trung, từ cấp hai nói nghe có nhảm lắm đâu? 

Ngoài ra, về việc chính xác hay đại khái. Tui nghĩ, trong chín mươi chín phẩy chín phần trăm, bản dịch nên có đầy đủ các thông tin, nhưng các thông tin không nhất thiết phải ở cùng một chỗ. Giả dụ như ở "Yêu là chết sao", khúc đầu tui dịch là thế này,

"Hôm ấy là một buổi sáng xuân đầy tươi đẹp, khi đó đây trước cổng trường bung nở tiếng chào buổi sáng của các học sinh với nhau. 

Nhưng giữa những tiếng nói cười ấy, lại lẻ loi bóng dáng của một thiếu nữ trong bộ đồng phục thủy thủ. Cô sở hữu mái tóc màu đen cùng vóc người nhỏ nhắn, đúng chuẩn hình mẫu vẻ đẹp của một người con gái Nhật Bản truyền thống. 

Tên của người con gái ấy là Fuiji Hina."

Còn cấu trúc gốc ấy hả. Ha ha... Ha... MTL nhanh nhé, :
"Một buổi sáng mùa xuân tuyệt đẹp.
Trước cổng trường rộ tiếng chào hỏi đó đây.
Giữa những học sinh đang tiến vào, có một thiếu nữ bước bộ một mình trong bộ đồng phục thủy thủ.
Cô là một cô gái nhỏ nhắn tóc đen, trông giống một người phụ nữ Nhật Bản."

Đó là cách bạn lừa phỉnh độc giả và tiếp tục sống trong ngành này đấy. Tui không để lộ mánh đâu.

3. Góp ý và chê bai có thể bởi vì chúng ta giải nghĩa khúc này khác biệt. Tui nghĩ mọi góp ý (trừ những cái nhìn rõ là đâm chọt ra), thì đa số đều có ý chỉ rõ lỗi sai cơ bản. Nhưng cái chúng ta cần là một cá tính đủ mạnh mẽ để nhận thức đâu là lỗi sai, và đâu là lỗi mà "có thể chấp nhận được". 

Lớn rồi, khúc này tui chỉ nhắc lại điều hiển nhiên thôi. Người thấy sai là người ta, không phải là bạn. Nếu bạn thấy sai, hãy sửa lỗi. Nếu không, hãy chày cối cãi lại để người ta đập bạn nát be nát bét thì thôi.

Còn cái gì muốn góp ý, chỉnh sửa, xin hãy nói thêm bên dưới nhé.

Còn về cách sửa nhanh của một số lỗi phổ biến các dịch giả hiện nay mắc phải:

1. Lỗi sai nghĩa: ĐỌC TRƯỚC KHI DỊCH. Cảm ơn.

2. Lỗi cấu trúc bám nhất nhất theo raw, "Đúng là câu ông viết nghe không bị ngang mà có sự gay cấn và hồi hộp hơn thật, nhưng mà không có raw để soi nên tôi không chắc cái thay đổi sắc thái câu này là đúng hay sai đâu." Nhưng nếu thế thì sao không để nguyên bản gốc cho độc giả tận hưởng trọn vẹn 100% chính xác? Nếu cấu trúc câu quá cứng, hãy thử pick một bộ của người giỏi, tui đề nghị bản dịch của Lapillus nhé, rồi hãy thử dịch theo cách của mình và đối chiếu theo cách của bác ấy. Chứ giờ có nói cũng không nghe đâu, phải thực hành mới chịu.

3. Lỗi chính tả. Học lại tiếng Việt cho chắc đi. Hầu hết các lỗi chính tả đều có thể chia thành 2 mảng, là lỗi khi phát âm và lỗi khi đánh máy. Lỗi đánh máy có thể sửa khi bạn đọc lại bản dịch, còn lỗi phát âm thì chỉ khi bạn chịu đọc sách để thấy người ta xài từ đúng thế nào.

Còn nếu không chắc, hãy hỏi chị google. 5 phút tra cứu thôi. Vài người kêu là xài AI để check cho tiện, nhưng tui nghĩ nhé, là đôi khi mình tự tra rồi mình mò mình nghĩ ra từ hay hơn, chứ xài AI thì coi như mình chốt từ đó rồi còn gì? Với cả, đôi khi AI còn không biết từ mình gõ là đúng hay không đâu. 

4. Lỗi thiếu từ diễn đạt. Đọc sách. Lỗi này hơi khó nhận ra nhưng ắt hẳn bạn cũng nhận thấy khi vốn từ vựng để dịch Romcom và Fantasy là hoàn toàn khác nhau. Đọc sách không những cung cấp cho bạn "starter pack" để giúp bạn có những từ cơ bản khi bước vào cái này, mà còn cho bạn những từ dị dị để bạn áp dụng vào những lúc đói ai hẻo. Tương phùng, hẹ hẹ hẹ...

Còn những lỗi gì, mọi người có thể bổ sung thêm, và tui sẽ cập nhật liên tục.

Nhân tiện, tui đang đi Vietsub nhạc. Chỉ là quảng bá CHÚTTTTTT xíu thôi. 

Còn lại, PEACE! Có gì muốn bổ sung cứ nhắn thêm nghen!